۱- اشتغال ذهنی استفاده از اینترنت همراه با وسوسه انجام آن.

۲- استفاده بیش ازحد از اینترنت بیش از مدت زمانی که شخص برای آن برنامه ریزی ‌کرده‌است.

ب ـ استفاده از اینترنت یا اشتغال ذهنی نسبت به آن باعث اختلال جدی در عملکرد شغلی –اجتماعی یا دیگر زمینه ­های زندگی فرد شود.

ج- استفاده بیش از حد از اینترنت به صورت خاص در طی دوران هیپومانیا یامانی که اتفاق نیفتد و این نشانه­ها جزء اختلالات محور یک معیار تشخیصیDSM-IV-TR قرار نگیرد.

از معمول­ترین معیارهای تشخیص اعتیاد اینترنت ‌می‌توان به مواردی نظیر افت تحصیلی شدید، کاهش وزن، بالا رفتن دامنه تنش­های عصبی، کاهش فعالیت­های اجتماعی، معاشرت با اشخاص یا ‌گروه‌های بزرگتر، قانون گریزی، عدم مسئولیت­ پذیری بیش از حد، پرخاشگری، تغییر عادت­های رفتاری، ابتلا به سردردهای عصبی و… نام برد که ‌می‌توان به کمک آن ها علایم اعتیاد به اینترنت را در دیگران شناسایی کرد (امینی، ۱۳۸۴).

ملاک تشخیصی یانگ (۱۹۹۶) برای اعتیاد اینترنتی را بر اساس ملاک­های تشخیصی قماربازی بیمارگونه که در DSM-IV آمده بود را مبنایی برای تشخیص اعتیاد اینترنتی قرار داد و در به کارگیری معیار او فقط کاربرد غیر اصولی اینترنت یا کامپیوتر مثلاً غیرتجاری یا غیرآموزشی در نظر گرفته شد. یانگ بیان کرد که هر فردی پنج نشانه یا بیشتر از این هشت نشانه در طی شش ماه در یک فرد وجود داشته باشد آن را اعتیاد اینترنتی می‌نامند.

ملاک­ها عبارتند از : اشتغال ذهنی ‌در مورد اینترنت، احساس به گذراندن زمان بیشتر در اینترنت برای به دست آوردن میزان رضایت بیشتر از آن، عدم موفقیت در کنترل، توقف یا کم کردن استفاده از اینترنت، به هنگام قطع و یا کم کردن استفاده از اینترنت احساس ناآرامی، افسردگی یا بد خلقی کردن، فرد بیشتر از زمانی که قصد دارد، در اینترنت می ماند، فرد بخاطر استفاده از اینترنت، فرصت­های شغلی و روابط اجتماعی مهم خود را از دست می‌دهد دورغ گفتن به اعضای خانواده، روان درمانگر یا افراد دیگر ‌در مورد مدت زمان استفاده از کامپیوتر استفاده از اینترنت به عنوان راهی برای فرار از مشکلات یا مسائل مثل افسردگی و ناامیدی.

۲-۱-۱۰- علت شناسی ـ نظریه ها

در تبیین اعتیاد به اینترنت با نظریه های بسیار زیادی روبرو هستیم. به رغم پژوهش های فراوان و تلاش­ های هماهنگ برای شناسایی مهم­ترین عوامل گرایش فرد وابسته به اینترنت، کماکان موارد مبهم و پرسش های بسیاری فرا روی محققان و متخصصان این حوزه قرار دارد. به همین خاطر است که هنوز هیچ فردی نظریه و دیدگاهی را که قادر به تبیین کلیه «رفتارهای اعتیاد گونه» باشد، اعلام نکرده است. تعدادی از نظریه­ های مرتبط با این موضوع عبارتند از: نظریه روانکاوی، نظریه کنترل اجتماعی، نظریه شناختی، نظریه شناختی ـ رفتاری، نظریه رفتاری، نظریه عصب شناختی (باقری، ۱۳۸۸).

۲-۱-۱۰-۱- نظریه پویایی روانی وشخصیت

این نظریه، ریشه ­های اعتیاد فرد به اینترنت را به سال­های آغازین زندگی وی ارتباط می­دهد. به عبارتی، عمده­ترین دلایل گرایش اعتیادآور فرد به اینترنت، شوکهای روحی یا کمبودهای عاطفی دوران کودکی، ارتباط با سایر ویژگی‌های خاص شخصیتی و یا سایر اختلالات، خلق و خوها یا گرایش­های روانشناختی ارثی است. طبق این دیدگاه، بسته به حوادثی که در دوران کودکی برای فرد اتفاق افتاده است و یا ویژگی‌های شخصیتی که در طی بلوغ در این فرد شکل گرفته است، او برای تقویت یک رفتار اعتیادآمیز یا هر رفتار دیگری مستعد می­ شود. در این حالت، آنچه که اهمیت دارد، موضوع یا فعالیت نیست، بلکه فرد شرایطی است که وی متأثر از آن، معتاد می­ شود (معید فر و همکاران، ۱۳۸۴).

۲ ـ ۱ ـ ۱۰ ـ ۲ ـ نظریه کنترل اجتماعی

بر اساس نظریه کنترل اجتماعی هیرشی، عاملی که باعث جلوگیری از رفتارهای انحرافی نوجوانان و جوانان می­ شود، “پیوند اجتماعی” است، به اعتقاد هیرشی، پیوندهای اجتماعی دارای چهار عنصر اصلی دلبستگی، تعهد، مسئولیت و اعتقاد است. ضعف هر یک از این چهار عنصر در فرد می ­تواند موجب بروز رفتارهای انحرافی او شود .

الف)دلبستگی: کسانی که به دیگران دلبستگی و علاقه ندارند، نگران این نیستند که روابط اجتماعی خود را به خطر اندازند به همین علت بیشتر احتمال دارد که مرتکب رفتار انحرافی شوند.

ب)تعهد: هر چقدر میزان تعهد فرد نسبت به خانواده­اش، دوستان و غیره کمتر باشد، احتمال ارتکاب رفتار انحرافی بیشتر خواهد بود.

ج) درگیری (مشغولیت): کسانی که مشارکت مداوم در فعالیت­های زندگی، کار، خانوادگی و غیره ندارند و بیکارند، فرصت بیشتری برای انحراف دارند.

د)باور و اعتقاد: اگر فردی اعتقاد قوی به ارزش‌ها و اصول اخلاقی یک گروه نداشته باشد یا ‌به این ارزش‌ها وفادار نباشد، احتمال گرایش وی به رفتار انحرافی بیشتر خواهد بود (امیدوار و صارمی، ۱۳۸۱).

۲-۱-۱۰-۳-شناختی

همانند دیدگاه روانکاوی، دیدگاه شناخی متوجه فرایندهای درونی است. البته این دیدگاه بیش از آنکه بر امیال، نیازها وانگیزشها تأکید کند، براینکه افراد چگونه اطلاعات را کسب کرده وتفسیرمی کنند وآنها را درحل مشکلات به کار می گیرند، تأکید دارد. اصولا دیدگاه شناختی بیشتر به افکار کنونی وشیوه های حل مسئله توجه دارد تا تاریخچه شخصی. در این دیدگاه، اعتیاد به اینترنت برآمده ازشناختهای معیوب ویا پردازش معیوب شناختی است و درمان آن مبتنی بر تصحیح فرایند شناختهای معیوب است (امیدوار وصارمی، ۱۳۸۱).

بدون هیچ دلیل منطقی متفکران اعتیاد وقتی پیش‌بینی فاجعه ‌می‌کنند ‌بیمناک‌اند. در حالی که معتادان تنها افرادی نیستند که نگرانند و اتفاقات منفی را پیش ­بینی ‌می‌کنند، آن ها تمایل به انجام این کار را بیشتر از بقیه دارند. یانگ پیشنهاد می­ کند که این نوع از افکار فاجعه­آمیز ممکن است با استفاده افراطی اینترنت برای فراهم کردن مکانیزم فرار روانشناختی به منظور اجتناب از مشکلات واقعی یا درک شده مرتبط است. درمطالعات متوالی فرض می­ شود که شناخت­های نابهنجار دیگر مثل اعتقادات مرکزی منفی، فاجعه آمیز، تعمیمی افراطی و تحریکات شناختی با استفاده افراطی از اینترنت مرتبط است. یانگ فرض می کرد که آنهایی که از باورهای مرکزی منفی رنج می­برند ممکن است کسانی باشند که بیشتر به ‌ناتوانایی‌های تعاملی ناشناخته اینترنت به منظور غلبه ‌به این ناشایستگی­های دریافتی کشیده ‌شده‌اند. او پیشنهاد کرد که بازسازی شناختی باید برای درمان باورهای مرکزی منفی زیربنایی، تحریف های شناختی و توجیهات عقلانی مثل (فقط چند لحظه بیشتر اذیت نکنید) برای مدیریت مؤثر علایم اولیه بیماران مورد استفاده قرار گیرد (یانگ،۲۰۰۷).

۲-۱-۱۰-۴- رفتاری

این تبیین بر پایه مطالعات بی.اف.اسکینر راجع به شرطی شدن عامل یا کنشگر است. ‌بر اساس این دیدگاه، فرد برای دریافت پاداش وارد اینترنت می­ شود. پاداش­هایی که فرد از این رفتار ‌می‌گیرد، فرار از واقعیت، رسیدن به عشق و سرگرمی­های زیاد است و چنانچه فرد در زمان‌های آتی نیز ‌به این پاداش­ها نیاز داشته باشد، احتمالاً به اینترنت روی خواهد آورد. در نتیجه این روند تقویت شده و چرخه همچنان ادامه پیدا می­ کند (معید فر و همکاران، ۱۳۸۴).

۲-۱-۱۰-۵-شناختی- رفتاری

رفتار بیمه گر در صورتی در حکم قبول ایجاب محسوب می شود که شرکت بیمه پوشش بیمه پیشنهادی را بی قید و شرط پذیرفته و نرخ بیمه را تعیین نماید . تعیین نرخ بیمه ‌در مورد ریسکهای متداول سریع و اتوماتیک صورت می پذیرد . در صورت قبول بیمه گر قرارداد بیمه را تنظیم و برای بیمه گذار ارسال می کند .

امضای قرارداد بیمه ای که مطابق پیشنهاد تقدیمی باشد دلیل قبول بیمه گر محسوب شده و از این لحظه به بعد قرارداد موجودیت می‌یابد . چنانچه پاسخ بیمه گر به تقاضای مشتری کاملاً با پیشنهاد تقدیمی او منطبق نباشد ، این پاسخ موجب انعقاد قرارداد بیمه نمی شود بلکه تنها ایجاب جدیدی است که این دفعه از سوی بیمه گر به بیمه گذار ارائه شده است . در این مورد چنانچه مشتری شرایط پیشنهادی بیمه گر را بپذیرد ، عقد بیمه در پی این قبول منعقد می شود . ^[۳۴]

از آنجا که بیمه عقدی رضایی است ، علی الاصول به محض انعقاد ، قرارداد بیمه شروع شده و پوشش بیمه ای ایجاد می شود . ولی معمول است که در قرارداد ، زمان مشخص دیگری را برای شروع عقد تعیین می نمایند . این زمان معمولاً شروع روز بعد از انعقاد قرارداد است ( ساعت ۲۴ همان روز انعقاد قرارداد ) . همچنین ممکن است تاریخ و ساعت دیگری برای شروع قرارداد در نظر گرفته شود .

فصل دوم : اصول بیمه و شروط متداول آن در قراردادهای بین‌المللی ، ریسک بیمه و تاثیر قوه قاهره در آن

مبحث اول : اصول بیمه و شروط متداول آن

گفتار اول : اصول بیمه

در زمان صدور بیمه نامه مجموعه ای از اصول عمومی باید استانداردهای اساسی حمایت از فعالیت های بیمه ای را تهیه نماید . این مجموعه بایستی فعالیت های بیمه ای ، تشویق رقابت و حمایت از بازار سالم را آسان سازد . چارچوب اصول هدایت را مهیا ساخته به طوری که مشخص سازد چه بخشی از فعالیت های بیمه ای بارز قابل قبول و قانونی است .

اگر این اصول بین‌المللی بتواند به صورت واحد مورد پذیرش واقع شود ، وظایف قانون گذاران محلی راحت تر خواهد بود . این موضوع بر اینکه هر قلمرو قضایی بایستی بر اساس قوه مقننه خود تصمیم گیری ، اجرا و پاسخگوی اصول باشد ، دلالت دارد . ابطال پروانه بایستی با اخطار ، تأکید و در صورت نیاز با به اجرا گذاردن ضمانت های اجرایی همراه باشد .

حسب اهمیت قرارداد بیمه و به دلیل ویژگی خاص آن و همچنین با توجه به تاثیر نظام بیمه در سیستم اقتصاد ملی ، حقوق بیمه دارای بایسته ها و الزاماتی است که تقریباً در تمام نظامهای حقوقی جهان پذیرفته شده است و به صورت اصول حاکم بر نظام بیمه اعمال می‌شوند :

بند اول : اصل حسن نیت

یکی از اصول مشترک در بیمه های داخلی و بین‌المللی که اصلی خطیر و تعیین کننده در بیمه می‌باشد ، اصل حسن نیت است . بنابر تعریف کلی که از حسن نیت ارائه داده‌اند ؛ این مفهوم عبارت است از : « رفتار حاکی از اعتقاد یا اراده رعایت قواعد حقوقی که سبب می شود ذینفع از خشونت قانون دور بماند » ^[۳۵]

حسن نیت در بازرگانی بین‌المللی با مراجعه به استانداردهای « معقولیت »^[۳۶] تفسیر می‌گردد و « معقول » چیزی است که در تجارت ذیربط متعارف^[۳۷] و قابل قبول^[۳۸] باشد .

با توجه ‌به این تعریف ، به نظر می‌رسد که حسن نیت به عرف نزدیک است و رفتار با حسن نیت معمولاً همان رفتار معقول و متعارف است و شاید با مراجعه به عرف در اغلب موارد بتوان به همان نتیجه رسید که اصل حسن نیت اقتضا می‌کند .

‌بر اساس این اصل فرض بر این است که بیمه گذار و بیمه گر نسبت به یکدیگر صداقت دارند . طرفین قرارداد بیمه باید در نهایت پاکی و صداقت این قرارداد را امضا کنند و به تعهدات خود پایبند باشند. شرکت های بیمه یا بیمه گران در واقع دلیلی برای پنهان کاری ندارند ؛ بعلاوه در قراردادهای بیمه معمولاً کلیه شرایط ، ویژگی ها ، تعهدات و توافقات به طور واضح با جزئیات ذکر می شود به همین دلیل امکان تقلب از سوی شرکت بیمه در قرارداد کمتر محتمل زیرا بیمه گر در قراردادهای الحاقی که همه جزئیات در آن ذکر شده است تعهدات خود را اعلام می کند و تعهدات مازاد نیز ذکر می شود .

این اصل هم باید از سوی بیمه گر و هم از سوی بیمه گذار رعایت شود . بدین ترتیب که بیمه گذار نه تنها باید سؤالات فرم پیشنهاد ^[۳۹] بیمه را به درستی پاسخ دهد ، بلکه اگر اطلاعات مهم و اساسی هم در زمینه مورد بیمه دارد که می‌تواند مؤثر بر نرخ و شرایط بیمه نامه باشد باید در اختیار بیمه گذار قرار دهد و بیمه گر نیز موظف است در سند بیمه نامه کلیه تعهدات خود را به طور واضح و مشخص بیان کند و مواردی را که در پرداخت خسارت مؤثر است را به اطلاع بیمه گذار برساند . در صورت عدم رعایت این اصل از سوی هر یک از طرفین ، طرف مقابل می‌تواند قرارداد بیمه را باطل اعلام کند . ^[۴۰]

شرکت های بیمه دارای مشتریان بسیار زیادی هستند و به دلیل هزینه زیاد کنترل صحت اظهارات بیمه گذاران ، در زمان عقد قرارداد ، اصل را بر حسن نیت و صحت اظهارات بیمه گذار قرار می‌دهند ؛ لیکن در صورت احراز تخلف و عدم واقع گویی بیمه گذار ، قرارداد باطل و حق بیمه و خسارتی به وی پرداخت نمی شود . ^[۴۱]

البته اگر بیمه گذار به طور غیر عمدی از اظهار مطالبی خودداری نموده یا اظهارات خلاف واقعی بیان کند ، عقد بیمه باطل نمی شود بلکه هرگاه مطلب اظهار نشده یا اظهار خلاف واقع قبل از وقوع حادثه معلوم شود، بیمه گر حق دارد اضافه حق بیمه را از بیمه گذار در صورت رضایت او دریافت داشته و قرارداد را ابقاء نماید یا قرارداد بیمه را فسخ کند . ^[۴۲]

یکی از مهمترین موارد اصل حسن نیت در قراردادهای بیمه بین‌المللی ، عدم تحت پوشش قرار دادن اقدامت غیر تبعیض آمیز دولت‌ها است . بدین‌صورت که اقدامات غیر تبعیض آمیز معمول دولت‌ها که در سطح عمومی با هدف نظم بخشیدن به فعالیت‌های اقتصادی در قلمرو خود انجام می‌دهند ؛ تحت پوشش بیمه ای قرار نمی گیرند . ‌بنابرین‏ مبنای این استثناء ، اصل حسن نیت می‌باشد و در اجرای آن لازم است که سه شرط محقق گردد :

۱ ـ به طرز تبعیض امیز علیه سرمایه گذار اعمال نشوند ، بلکه در سطح عمومی باشند .

۲ ـ اقدامات مذکور توسط دولت‌ها در اعمال عادی قدرت تقنینی صورت گیرند .

۳ ـ این اعمال، حقیقتاً با هدف نظم بخشیدن به فعالیت‌های اقتصادی انجام شود .

۲-۴-۶-۴) عوامل روان شناختی: شامل رضایت شغلی و تعهد شغلی.( Ghapanchi and Aurum,2011) بیشتر مدل ها ی ترک خدمت کارکنان بر ویژگی های فردی نظیر رضایت شغلی و تعهد سازمانی به عنوان عوامل کلیدی و مؤثر بر ترک خدمت تمرکز می‌کنند (Hayes et al., 2006). اگر فردی از شغل خود احساس نارضایتی کند. احساس نارضایتی کارکنان به دو دلیل می‌تواند سبب شکل گیری نیت ترک خدمت در کارکنان شود: ترغیب به جست وجوی گزینه های شغلی جذاب تر؛ و حسی فرد مبنی بر اینکه در آینده چه پاداشی در قبال امور شغلی به دست خواهد آورد.(DeConinck and Stilwell, 2004) رفتار شهروندی سازمانی از طریق اثر گذاری بر عوامل درونی سازمان از قبیل جو سازمانی، بهبود روحیه، افزایش تعهد سازمانی، رضایت شغلی، کاهش نیت ترک شغل، کاهش غیبت و کاهش رفتارهای مخرب شغلی موجب کیفیت عالی تر در عملکرد کارکنان و سازمان خواهد شد (رحیمی کیان و همکاران،۱۳۹۱).

هنگامی که گیلن هامر^[۶۵]، بزرگترین کارفرمای سوئدی به عنوان ریاست کارخانه ولوو مسئولیت پذیرفت دریافت که مشکل اساسی کارخانه، جا به جایی نیروی انسانی و غیبت کارکنان است که ناشی از ارزش های حاکم بر اندیشه‌های کارکنان می‌باشد. (برومند، ۱۳۸۶، ص ۱۳۹).

۲-۴-۶-۵)عوامل محیطی: شامل گزینه های شغلی پر خدمت کارکنان .( Ghapanchi and Aurum,2011)

امروزه بیشتر افراد تقریبا نیمی از ساعات بیداری خود را در محیط کارشان می گذرانند. ‌بنابرین‏ رضایت از کار و محیط کار بسیار مهم و ضروری است (Movahed and Haghighi Moghadam , 2001). تحقیقات نشان داده است که شرایط فیزیکی از جمله محیط های تنگ اداری، سطح پایین نور و نیز ساعات کار زیاد و خستگی از محیط کار، از عوامل مؤثر بر ترک خدمت کارکنان بوده است. در تحقیقات مربوط به ترک خدمت، این موضوع مطرح است که وجود فرصت های شغلی دیگر بر ترک خدمت تاثیردارد(ابراهیمی نژاد، ۱۳۸۸). وقتی کارکنان در جستجوی موقعیت یا شرایط کاری دیگر با موفقیت مواجه شوند، اقدام به ترک سازمان می‌کنند (گل پرور و عریضی، ۱۳۸۷).

شکل۲-۱) عوامل مؤثر بر تمایل کارکنان به ترک خدمت .( Ghapanchi and Aurum, 2011)

۲-۴-۷) وظایف مدیریت منابع انسانی در قبال ترک خدمت کارکنان

اقتصاددانان و پژوهشگران مدیریت منابع انسانی در سطح کلان و روان شناسان و پژوهشگران علوم رفتاری در سطح خرد، به مسئله ترک خدمت نگریسته اند. از جنبه سازمانی و از دیدگاه علوم مدیریت، مسئله ترک خدمت به مدیریت نیروی انسانی باز می‌گردد (ابراهیمی نژاد، ۱۳۸۸).

۲-۴-۷-۱)حفظ و نگهداری بهینه نیروی انسانی

یکی از اصلی ترین وظایفی که همواره بر دوش مدیریت منابع انسانی سازمان ها سنگینی می‌کند، حفظ و نگهداری بهینه نیروی انسانی است .شاخص نرخ ترک خدمت نیز به عنوان یکی از شناخته شده ترین شاخص ها برای ارزیابی عملکرد مدیریت منابع انسانی مؤسسات و سازمان ها، و عوامل مؤثر بر ماندگاری مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ و چنانچه در حد متعارف قرار داشته باشد، عملکرد مدیریت و به ویژه مدیریت منابع انسانی مطلوب قلمداد می شود (قاضی زاده و همکاران، ۱۳۸۷). اگر مدیران بخواهند از میزان غیبت و ترک خدمت کارکنان بکاهند، باید به اقداماتی دست بزنند که اعضای سازمان نسبت به شغل خود نگرش مثبت پیدا کنند؛ زیرا در غیر این صورت اعضاء در صدد بر می‌آیند تا سازمان را ترک کنند و در پی شغل دیگری باشند. گاهی اعضاء سازمان در صدد نوعی اعتراض و تشکیل سازمان های غیررسمی بر می‌آیند، به همین خاطر بررسی های نگرشی می‌تواند ابزار ارزشمندی برای درک بهتر مدیران از کارکنان در سازمان باشد. پرداخت با توجه به کیفیت زندگی کارکنان شرایط کار سالم تری را فراهم می‌کند در نتیجه باعث افزایش بهره وری، کاهش غیبت و اثربخشی سازمانی را می توان به دست آورد.(Attafar et al.,2012) مازرول و همکاران^[۶۶] نیز، بین رضایت از شغل، رضایت از زندگی، فرسودگی شغلی و تمایل ترک سازمان با تعارضات کار- خانواده روابط معناداری یافت (Mazerolle et al., 2008).

برنامه های حفظ کارکنان، عنوان شاخه ای از برنامه های مدیریت منابع انسانی، با استخدام افراد مناسب آغاز و با فراهم آوردن شرایطی که تعهد آن ها را به سازمان افزایش دهد، ادامه می‌یابد(مهرگان و سیدکلالی، ۱۳۹۱).

۲-۴-۷-۲) هدف از استراتژی حفظ

هدف از استراتژی حفظ کارکنان، تضمین این است که کارکنان کلیدی در سازمان و در کنار آن باقی بمانند و گردش و ریزش کارکنان که بسیار بیهوده و پرهزینه است، کاهش یابد. این استراتژی ها بر تجزیه و تحلیل انگیزه های ماندن یا رفتن کارکنان استوار می‌باشد. (آرمسترانگ، ۱۳۸۴ ، ص۲۴۶). در ادبیات مدیریت، همواره تأکید می شود که نرخ ترک خدمت بالا، نشانگر عملکرد نامطلوب مدیریت سازمان در حفظ و نگهداری نیروی انسانی می‌باشد. مدیران نیز همواره تلاش می‌کنند تا این نرخ را کاهش داده و تا حد ممکن به صفر نزدیک کنند و چنانچه ‌به این مهم نائل آیند، با آسودگی خاطر به سایر فعالیت های خود می پردازند. (قاضی زاده و همکاران، ۱۳۸۷).

۲-۴-۷-۳) دلایل ماندگاری کارکنان

واقعیت این است که، نرخ ترک خدمت پایین، نیمی از مسأله است. بعبارت دیگر، مدیران ضمن توجه به میزان ترک خدمت پرسنل و تنظیم نرخ آن در حد نرمال، باید ‌به این پرسش پاسخ دهند که ترکیب دلایل ماندگاری پرسنل شان چیست و آیا می توان این ترکیب را مطلوب قلمداد کرد؟ به عبارت دقیق تر هر چه تأثیر عوامل انگیزشی و در وهله دوم، عوامل محیط داخلی، بر بقا و ماندگاری پرسنل بیش تر بوده و تأثیر عوامل محیط خارجی کم تر باشد، می توان نتیجه گرفت که سازمان از پرسنلی شاداب تر و با روحیه تر بر خوردار است(قاضی زاده و همکاران، ۱۳۸۷). حفظ نیروی انسانی، کوشش دائمی و پیوسته را می طلبد. عواملی که به عنوان عوامل تنش زا در سازمان معرفی شد همان گونه که قادرند فرد را وادار به خروج از سازمان نمایند، در جنبه مثبت می‌توانند احتمال ماندن شخص را در سازمان تقویت کنند. به عبارت دیگر، ساختار سازمانی مناسب، اطمینان از امنیت شغلی، کوشش مدیریت در جهت رفع مشکلات اقتصادی افراد، ایجاد محیط کاری مطلوب و اهتمام در جهت کاستن از مشکلات خانوادگی کارکنان از جمله عواملی است که احتمال ماندن در سازمان را بالا می‌برد (ابراهیمی نژاد، ۱۳۸۸).

۲-۴-۷-۴) طرح حفظ کارکنان

پیش‌بینی ترک خدمت قبل از وقوع، به منظور جلوگیری از ترک خدمت، پر هزینه و غیر ضروری، بسیار مهم به نظر می‌رسد (Barlow and Zangaro, 2010

یک مدیر، باید به هریک از حوزه هایی که در آن ها نارضایتی و بی تعهدی کارکنان می‌تواند بروز کند، توجه نماید، و جهت طرح حفظ ، اقدامات زیر مورد بررسی قرار دهد: (آرمسترانگ،۱۳۸۴، ص۲۴۶-۲۵۰).

پرداخت- مشکلات به دلیل وجود سیستم های پرداخت ناعادلانه، نابرابر، یا نارقابتی بروز می‌کنند.

طرح شغل- شاید نارضایتی کارکنان ناشی از جذاب نکردن کاری است که دارند انجام می‌دهند. شغل ها باید طوری طراحی شوند که تنوع مهارت ها، اهمیت وظایف، خودمختاری و بازخور را حداکثر کنندو باید فرصتی برای آموزش و رشد کارکنان فراهم آورند.