۱۹۳۳۱۱۱۰۶۶۲/۳

۳٫ موقع استفاده از اینترنت احساس نمی­کنم عصبی هستم.فراوانی۱۹۳۳۱۱۱۰۶۶۲/۳درصد۱/۲۴۸/۴۱۹/۱۳۷/۱۲۶/۷۷٫ هرگاه با دیگران ‌در مورد اینترنت صحبت می‌کنم، راحت هستم (آرام هستم).فراوانی۲۵۳۳۱۰۶۴۸۳/۳درصد۶/۳۱۸/۴۱۷/۱۲۶/۷۱/۵۱۱٫ موقع کار با اینترنت، احساس آسودگی می‌کنم (آرام هستم).فراوانی۲۰۳۰۱۶۱۰۳۶۸/۳درصد۳/۲۵۳۸۳/۲۰۷/۱۲۸/۳۱۵٫ فکر نمی­کنم جستجو در اینترنت ترسناک باشد.فراوانی۴۱۲۲۹۲۳۱۴/۴درصد۹/۵۱۸/۲۷۴/۱۱۵/۲۸/۳۱۹٫ هرگز از کار با اینترنت دچار احساس ناکامی نشده‌ام.فراوانی۱۷۲۳۱۸۱۵۶۳۸/۳درصد۵/۲۱۱/۲۹۸/۲۲۱۹۶/۷۲۳٫ اینترنت مرا تهدید نمی­کند.فراوانی۲۲۲۲۱۸۱۲۴۵۴/۳درصد۸/۲۷۸/۲۷۸/۲۲۲/۱۵۱/۵۲۷٫ موقع کار با اینترنت، احساس اضطراب نمی‌کنم.فراوانی۲۴۴۰۱۰۲۳۹۷/۳درصد۴/۳۰۶/۵۰۷/۱۲۵/۲۸/۳۳۱٫ اینترنت باعث ناراحتی (عدم آرامش) من نمی­ شود.فراوانی۲۳۳۷۱۱۴۳۸۹/۳درصد۱/۲۹۸/۴۶۹/۱۳۱/۵۸/۳۳۵٫ مواجهه با جستجوگرهای اینترنتی باعث ناراحتی (نگرانی) من نمی­ شود.فراوانی۲۶۳۳۱۱۶۲۹۱/۳درصد۹/۳۲۸/۴۱۹/۱۳۶/۷۵/۲۳۹٫ از برقراری ارتباط با دیگران از طریق اینترنت، احساس راحتی می­کنم.فراوانی۲۸۲۴۱۳۱۲۲۸۱/۳درصد۴/۳۵۴/۳۰۵/۱۶۲/۱۵۵/۲

بنابر یافته ­های جدول ۴-۸، پاسخ­ها ‌بر اساس گزینه­ های پرسشنامه نشان می­دهد، اکثر پاسخ­های آزمودنی­ها نسبت به مؤلفه­ی لذت‌بخش بودن اینترنت حول محور دو گزینه خیلی زیاد و زیاد ‌می‌باشد به طوری­که میانگین حاصله در تمامی سؤالات بزرگتر از سطح متوسط (۳) بوده ­است. همچنین بزرگترین میانگین مربوط به سؤال ۱۵ (فکر نمی­کنم جستجو در اینترنت ترسناک باشد ) و کوچک‌ترین میانگین مربوطه به سؤال ۱۹ (هرگز از کار با اینترنت دچار احساس ناکامی نشده‌ام) است.

جدول ۴-۹٫ نتایج توصیفی پاسخ‌های اعضای آزمودنی­ها نسبت به احساس خودکارآمدی در استفاده از اینترنت ‌بر اساس گزینه­ های سؤالات

سؤالات
شاخص‌های آماری
خیلی زیاد

(۵)

زیاد (۴)
تاحدودی

(۳)

کم

(۲)

خیلی کم

(۱)

میانگین

وزنی

۴٫ به توانایی در ارسال پیام الکترونیکی به دیگران اطمینان دارم.

فراوانی

۳۵

۲۵

۷

۷

۵

۹۹/۳

درصد

۳/۴۴

۶/۳۱

۹/۸

۹/۸

۳/۶

۸٫ اطمینان دارم که می­توانم از یک جستجوگر اینترنتی استفاده کنم.

فراوانی

۳۵

۲۶

۱۰

۴

۴

۰۶/۴

درصد

۳/۴۴

۹/۳۲

۷/۱۲

۱/۵

۱/۵

۱۲٫ مطمئن هستم که توانایی به بحث گذاشتن موضوعاتی را از طریق اینترنت با دیگران دارم.

فراوانی

۱۶

۲۴

۲۲

۱۵

۲

۴۷/۳

۱۲٫ مطمئن هستم که توانایی به بحث گذاشتن موضوعاتی را از طریق اینترنت با دیگران دارم.

فراوانی

۱۶

۲۴

۲۲

۱۵

۲

۴۷/۳

درصد

۳/۲۰

۴/۳۰

۸/۲۷

۱۹

۵/۲

۱۶٫ مطمئن هستم که می­توانم یک پیام الکترونیکی جدید را به دیگران بفرستم (Forwardکردن آن).

فراوانی

۴۳

۱۷

۹

۵

۴

۱۰/۴

درصد

۴/۵۴

۵/۲۱

۴/۱۱

۳/۶

۱/۵

۲۰٫ مطمئن هستم که می­توانم وب سایت­های مفید را پیدا کنم.

فراوانی

۱۵

۳۰

۱۶

۱۳

۳

۴۴/۳

درصد

۱۹

۳۸

۳/۲۰

۵/۱۶

۸/۳

۲۴٫ مطمئن هستم توانایی برقراری ارتباط با دیگران از طریق اینترنت را دارم.

فراوانی

۲۲

۳۲

۱۳

۹

۳

۷۷/۳

درصد

۸/۲۷

۵/۴۰

۵/۱۶

۴/۱۱

۸/۳

۲۸٫ مطمئن هستم توانایی استفاده از موتورهای جستجو (Google, Yahoo) را دارم.

فراوانی

۴۵

۲۴

۴

۳

۳

۳۳/۴

درصد

۵۷

۴/۳۰

۱/۵

۸/۳

۸/۳

۳۲٫ مطمئن هستم توانایی استفاده از برنامه ­های استاندارد مربوط به ساختن سایت­های شخصی و صفحات خانگی مانند (HTML) را دارم.

فراوانی

۱۵

۱۹

۱۴

۲۴

۷

۱۴/۳

درصد

۱۹

۱/۲۴

۷/۱۷

۴/۳۰

۹/۸

۳۶٫ مطمئن هستم توانایی استفاده از نرم افزارهای مربوط به ساختن سایت­های شخصی مانند (HTMLو…) را دارم.

فراوانی

۱۱

۱۹

۱۷

۲۵

۷

۰۲/۳

درصد

۹/۱۳

۱/۲۴

۵/۲۱

۶/۳۱

۹/۸

۴۰٫ مطمئن هستم توانایی پیدا کردن اطلاعات مورد نیازم در اینترنت، را دارم.

فراوانی

۳۰

۳۰

۱۰

۸

۱

۰۱/۴

درصد

۳۸

۳۸

۷/۱۲

۱/۱۰

۳/۱

بنابر یافته ­های جدول ۴-۹، پاسخ­ها ‌بر اساس گزینه­ های پرسشنامه نشان می­دهد، اکثر پاسخ­های آزمودنی­ها نسبت به مؤلفه­ی احساس خودکارآمدی در استفاده از اینترنت حول محور سه گزینه خیلی زیاد، زیاد و تا حدودی ‌می‌باشد به طوری­که میانگین حاصله در تمامی سؤالات بزرگتر از سطح متوسط (۳) بوده ­است. همچنین بزرگترین میانگین مربوط به سؤال ۲۸ (مطمئن هستم توانایی استفاده از موتورهای جستجو (Google, Yahoo) را دارم ) و کوچک‌ترین میانگین مربوطه به سؤال ۳۶ (مطمئن هستم توانایی استفاده از نرم افزارهای مربوط به ساختن سایت­های شخصی مانند (HTML و…) را دارم ) است.

۴-۳- یافته های پژوهش

در این بخش یافته­ ها با توجه به سؤال­های پژوهش در جداول ۴-۱۰ تا ۴-۱۷ ارائه شده ­است.

سؤال اول پژوهش: میزان اثربخشی دوره کارشناسی کتابداری و اطلاع­رسانی دانشگاه ­های اصفهان و علوم پزشکی اصفهان بر نگرش دانشجویان کتابداری و اطلاع­رسانی دانشگاه ­های اصفهان و علوم پزشکی اصفهان نسبت به اضطراب اینترنتی تا چه حد است؟

جدول ۴-۱۰٫ نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین میزان اثربخشی دوره کارشناسی دانشگاه ­های اصفهان و علوم پزشکی اصفهان بر نگرش دانشجویان کتابداری و اطلاع­رسانی نسبت به اضطراب اینترنتی با میانگین فرضی (۳)

میانگین فرضی
میانگین
انحراف معیار
t
سطح معناداری

۳

۸۶/۳

۷۴/۰

۳۴/۱۰

۰۰۱/۰

بنیس و نانوس^[۱۶۸] (۱۹۸۵)، در یک مطالعه ۵ ساله، ضمن مصاحبه با ۹۰ مأمور اجرایی برجسته و رهبران سازمان‌های بخش عمومی دریافتند که رهبران تحول‌آفرین با تفویض اختیار^[۱۶۹] به پیروان، آن‌ ها را توانمند می‌سازند و به‌موجب آن برای توسعه شایستگی لازم در انجام اهداف سازمانی به زیردستان کمک می‌نمایند.

آرمسترانگ^[۱۷۰] (۲۰۰۱)، در تحقیقی با عنوان «آیا شما یک مربی خلاق هستید؟» با بررسی سبک رهبری تحول‌گرای مربیان تیم‌های ورزشی چند ویژگی شخصیتی این سبک را مشخص کرد که شامل رفتار اخلاقی، برخورداری از بصیرت و هدفمندی، بهبود عملکرد از طریق رهبری، الهام‌بخشی و از همه مهم‌تر خلاقیت در به کار گیری شیوه های تمرینی است.

مانینگ^[۱۷۱] (۲۰۰۲)، در تحقیقی تحت عنوان خلاقیت، سطوح مدیریتی، رهبری تحول‌گرا و رضایت شغلی زنان در شرکت‌های خدمات عمومی آمریکا، ارتباط مدیریت تحول‌گرای مدیران زن و مرد و خلاقیت و نوآوری را بررسی کرد. او ‌به این نتیجه رسید که خلاقیت مدیران در به‌کارگیری مناسب کارکنان عامل ایجاد رضایت در آن‌ ها بوده است.

آلبرت^[۱۷۲] (۲۰۰۳)، به آزمون نظریه رهبری تحول‌گرا در محیط‌های کاری جامائیکا^[۱۷۳] پرداخت. بر اساس نتایج این پژوهش، بین بعد ملاحظه فردی و پیامد رضایت رابطه همبستگی مشاهده شد.

نیکولینا^[۱۷۴] (۲۰۰۳) به بررسی میزان مناسب بودن سبک رهبری تحول‌گرا در محیط‌ها و سازمان‌های آموزشی علمی پرداخت. نتایج این پژوهش نشان‌داد که سبک رهبری تحول‌گرا با اثربخشی همبستگی مثبت دارد.

مرسی^[۱۷۵] (۲۰۰۴)، به مطالعه سبک‌های رهبری در مؤسسات آموزش عالی مالاوی^[۱۷۶] پرداخت. یافته های او نشان‌داد که اساتید سبک رهبری مدیران خود را تا حدودی تحول‌گرا و مقداری مراوده‌ای شناسایی کرده‌اند.

بومر و بائودین^[۱۷۷] (۲۰۰۴) دریافتند که رهبرانی که گروه رهبران همتایان آن‌ ها از رفتار رهبری تحول‌گرای بیشتری برخوردارند تمایل بیشتری به رفتار رهبری تحول‌گرا نشان می‌دهند.

انگونی^[۱۷۸] و همکاران (۲۰۰۶)، در پژوهشی تأثیر رهبری تحول‌گرا و تبادلی بر رضایت شغلی، تعهد سازمانی و رفتارهای شهروندی سازمانی معلمان ابتدایی در کشور تانزانیا^[۱۷۹] را بررسی کردند. تحلیل رگرسیون نشان‌داد ابعاد رهبری تحول‌آفرین تأثیر قوی بر رضایت شغلی، تعهد سازمانی و رفتارهای شهروندی سازمانی معلمان دارد. همچنین نشان‌داده شد اگرچه رهبری تبادلی هم با متغیرهای مذکور مرتبط است ولی نسبت به رهبری تحولی پیش‌بینی کننده ضعیف‌تری برای این متغیرهاست.

نتایج پژوهش مهمت^[۱۸۰] (۲۰۰۷) با عنوان اثر سبک‌های رهبری بر سلامت سازمانی نشان‌می‌دهد که رهبری تحولی تأثیرات ژرفی بر رضایت شغلی معلمان دارد، در حالی که مدیران به طور مستقیم و از طریق رضایت شغلی معلمان به طور غیرمستقیم، بر سلامت سازمانی مدرسه اثرمی‌گذارد.

گارسیا و مورالز^[۱۸۱] (۲۰۰۸)، تأثیر رهبری تحول‌آفرین را بر روی نوآوری و عملکرد سازمان بررسی کردند که بستگی به سطح یادگیری سازمانی در شرکت‌های صنعتی دارد. یافته ها نشان‌می‌دهد که رابطه مثبت بین رهبری تحول‌گرا و نوآوری سازمانی^[۱۸۲]، بین رهبری تحول‌آفرین و عملکرد سازمانی و نوآوری سازمانی و عملکرد سازمانی وجود دارد. (Alarifi,2011).

گاموس لوگو و ایل‌سیو^[۱۸۳] (۲۰۰۹)، اظهار کردند که رهبری تحول‌گرا بر روی نوآوری خصوصاًً در سطح سازمانی اثرمی‌گذارد و آن‌ ها متوجه شدند که این دو عامل دارای تأثیری جدی روی همدیگر هستند. از سوی دیگر ژانگ^[۱۸۴] (۲۰۰۳) اظهار می‌کند که گسترش یک تحقیق ‌به این سطح تحلیل دارای یک حمایت خوب برای دانش هست، زیرا تنها تعداد کمی از مطالعات تجربی نگاهی بر رابطه رهبری تحول‌گرا و نوآوری سازمانی انداخته‌اند (Mokhber et al, 2011).

الزواره^[۱۸۵] (۲۰۱۱)، نیز در پژوهش خود با عنوان رهبری تحول‌آفرین و میزان خلاقیت^[۱۸۶] اعضای هیئت‌علمی در اردن نشان‌داد که رابطه خیلی قوی و مثبت بین رهبری تحول‌آفرین و خلاقیت وجود دارد. ‌به این معنا که هرچه رفتار رهبری تحول‌گرای سرپرستان بیشتر باشد، میزان خلاقیت کارکنان اعضای هیئت‌علمی بیشتر خواهد شد.

میلیسا و چی‌سون^[۱۸۷] (۲۰۱۱)، در پژوهش خود با عنوان رهبری تحول‌گرا، حمایت رهبری و خلاقیت کارکنان نشان‌دادند که بین رهبری تحولی و خلاقیت کارکنان رابطه مثبت وجود دارد و این رابطه زمانی قوی‌تر می‌گردد که رهبران ‌با کارکنان روابطی حمایتی داشته باشند و از وظایف و کار آن‌ ها حمایت کنند.

الاریفی^[۱۸۸] (۲۰۱۱)، بحث می‌کند که رهبران تحول‌گرا، کارآمدی شخص کارکنان خویش را افزایش می‌دهند؛ که به اعتقاد افراد، در قابلیت‌های آنان برای سازمان‌دهی و اجرای کارهایی مورد درخواست برای تولید مهارت‌های داده‌شده برمی‌گردد (Rafftey &Griffin,2014). بر اساس نظر هاول و آولیو^[۱۸۹]، رهبری تحول‌گرا، نوآوری و خلاقیت را تشویق می‌کند و مزایایی برای عملکرد سازمانی ایجاد می‌کند. در نتیجه، رهبران بایستی رهبری را بپذیرند و خودآزمایی روش عملکرد خودشان را به عهده بگیرند. رهبری تحول‌گرا همچنین دارای یک تأثیر مثبت روی یادگیری، نوآوری و عملکرد سازمانی دارد.

با توجه به موارد فوق پیامدهای رهبری تحول‌گرا را می‌توان در قالب شکل زیر خلاصه نمود:

1. 1. Walton ↑

1. 1. Organizational Justice ↑

1. 1. Moorman ↑

1. 1. Transformational Leadership ↑

1. 1. Qualitu Of Work Life ↑

1. 1. General Motors ↑

1. 1. Reform ↑

1. 1. Lowe & May ↑

1. 1. Martel & Dopuise ↑

1. 1. Multi-Dimentional ↑

1. 1. Cole & Towe ↑

1. 1. Shanny ↑

1. 1. Commings ↑

1. 1. General Motors ↑

1. 1. United Automobile Workers ↑

1. 1. Tarry town ↑

1. 1. Harrmen BLVD ↑

1. 1. Tennecy ↑

1. 1. Moorhead & Griffin ↑

1. 1. Procter & Gamble ↑

1. 1. Commings ↑

1. 1. Dowlan & Shuller ↑

1. 1. schermerhorn ↑

1. 1. Variable ↑

1. 1. Theory ↑

1. 1. Method ↑

1. 1. Movement ↑

1. 1. Moral issue ↑

1. 1. Cassio ↑

1. 1. Job Enrichment ↑

1. 1. Democracy ↑

1. 1. Supervision ↑

1. 1. Job commitment ↑

1. 1. Job Condition Security ↑

1. 1. Rubinse ↑

1. 1. Lowe & May ↑

1. 1. Baodine & Hessless ↑

1. 1. Hellicy ↑

1. 1. Doullan & Schuller ↑

1. 1. Gnag’ne & Dessy ↑

1. 1. Robinse ↑

1. 1. Zilaky & Wallase ↑

1. 1. Zilaky & Wallase ↑

1. 1. Walton ↑

1. 1. Walton ↑

1. 1. Harold Kontes ↑

1. 1. Mintzberg ↑

1. 1. Maslow ↑

1. 1. Stephen Robins ↑

1. 1. Adam Smith ↑

1. 1. Fredric Taylor ↑

بعضی از محققین ، در خصوص مالکیت موقت ، چنین بیان می نمایند که ؛ برخی از فقیهان و حقوق ‌دانان از « توقیت ملکیت » سخن گفته اند.^[۴۱] گرچه کلمات آن ها یکسان نیست ولی همگی در این مطلب اتفاق نظر دارند که می توان ملکیت را به زمان مقید کرد ، خواه توقیت صریح یا تقییدی که نتیجه آن توقیت باشد.^[۴۲] سخنانی از بعضی فقها و حقوق ‌دانان ،ناظر به امکان ثبوتی و برخی دیگر ، ناظر به امکان اثباتی مالکیت موقت می‌باشد . موافقین امکان ثبوتی ، ادعا دارند «توقیت ملکیت با طبیعت آن منافات ندارد .»^[۴۳]

این محقق در ادامه ، چنین بیان می‌دارد که ؛ اگر در ادعای مخالفین توقیت ملکیت به خوبی دقت شود ،معلوم خواهد شد که آنان به دنبال اثبات امری وجودی هستند . به عبارت دیگر مخالفین باید ثابت کنند که « دایمی بودن ، مقتضای ذات ملکیت است » و به سخن دیگر آنان باید « تنافی میان ملکیت وتوقیت » را اثبات کنند . این مدعا به هر دو سخن ، بیانگر ادعای امری وجودی است که مدعی باید برای اثبات آن دلیل اقامه نماید . اما موافقین می‌گویند «میان توقیت ومفهوم ملکیت تنافی وجود ندارد.» به دیگر بیان آن ها به دنبال اثبات امری وجودی نیستند ، لذا نباید از آنان انتظار اقامه دلیل را داشت ؛ چرا که گفته آنان مطابق اصل عدم است . ‌بنابرین‏ ، اولاً ؛ قول مخالفین «ملکیت موقت» ، خلاف اصل است زیرا مدعی اثبات امری وجودی هستند و ثانیاًً؛ مخالفین نتوانستند برای ادعای خود دلیلی اقامه کنند و به عبارت دیگر خلاف اصل عدم را ثابت نمایند . اما قول موافقین « مالکیت موقت » ، موافق اصل عدم است زیرا آنان منکر آنند که « ملکیت ، اقتضای دوام دارد ». افزون بر آن در تعاریف مختلفی که از ملکیت گردید ، معلوم شد که « دوام » در تعریف ملکیت اخذ نشده است و چگونه ممکن است چیزی اقتضای ملکیت باشد و در تعریف اخذ نشود ؟

بر همین اساس که صاحب جواهر در پاسخ به اشکال عده ای که « چگونه ممکن است موقوفه پس از انقراض موقوف علیهم در وقف بر «من ینقرض غالباً » به واقف و در صورت فوت به ورثه او برگردد زیرا در این فرض لازم می‌آید که ملکیت عین دایمی نباشد و هر گاه شیء ای از ملکیت فردی خارج شد ، بازگشت آن به سبب جدید نیاز دارد . » می‌گوید : ادعای دوام مالکیت عین ، واضحه الفساد است ؛ چرا که سبب ناقل تنها به همین مقدار ( یعنی مدت زمانی که ملکیت به آن مقید است ) اقتضاء دارد نه بیش از آن ، و برگشت به ملکیت مالک سابق همانند برگشت به سبب فسخ از طریق اقاله یا خیار است که سبب مُمَلّک جدید نمی باشند.^[۴۴]

درامکان اثباتی مالکیت موقت ، برخی چنین بیان می دارند ، تردیدی نیست که می توان ملکیت را به شرطی منوط کرد که اگر پس از مدت زمان معینی این شرط تحقق نیافت ، قراردادی که ملکیت بر اساس آن تحقق یافته است ، منفسخ شده ،ملکیت حاصل برگردد . حال در این فرض ، ملکیت در مدت زمان انعقاد قرارداد تا زمان فسخ ، موقت خواهد بود . لکن برخی معتقدند که با تحقق شرط ، کشف می شود که از ابتدا ملکیتی وجود نداشته و بیان می دارند که اثر فسخ ، از زمان فسخ نیست بلکه از زمان انعقاد عقد است ، در این خصوص بعضی محققین چنین بیان می دارند که ؛ مشهور فقها بدین اعتقادند که ملکیت با عقد ، تحقق پیدا می‌کند پس مبیع به وسیله عقد ، به ملکیت مشتری در می‌آید و اثر خیار ، فقط تزلزل ملکیت است ، نه مانعیت آن ( فالخیار حق لصاحبه فی ملک الاخر ) . لکن قولی که منسوب به شیخ انصاری (ره) می‌باشد آن است که ملکیت پس از انقضای خیارات ، حاصل می شود.^[۴۵]

مع الوصف ، آنچه قانون‌گذار ما به تبعیت از نظر مشهور فقهای امامیه پذیرفته چنین است که اثر فسخ را از زمان فسخ می‌داند و از این رو ، در ماده ۴۵۹ ق . م اشعار می‌دارد ؛ نماآت حاصل از حین عقد تا حین فسخ ، از آنِ مشتری است ، پس ملکیت تحقق یافته از حین العقد تا حین الفسخ ، ملکیتی موقت محسوب می شود فلذا ملکیت موقت ثبوتاً و اثباتاً بی اشکال است.

از سوی دیگر هستند عده ای که اساساً منکر وجود مالکیت موقت می‌باشند و عدم امکان ثبوتی و نیز عدم امکان اثباتی موضوع را ، دلیل خویش می دانند که برخی محققین به شرح آن پرداخته‌اند ؛

۱-عدم امکان ثبوتی:

حقوق ‌دانان « دایمی بودن » را به عنوان یکی از صفات ملکیت مطرح کرده‌اند؛^[۴۶] گرچه بعضی از آنان این صفت را در زمره عناصر آورده و بررسی کرده‌اند.^[۴۷] برخی تنها به ذکر اوصاف مالکیت پرداخته و « دوام » را در ردیف آن ها آورده اند ، بی آنکه دلیلی بر لزوم اعتبار آن اقامه کنند .^[۴۸] عده ای دیگر تنها با این عنوان که «

طبیعت ملکیت اقتضای دوام دارد » مسئله را مسلم دانسته اند^[۴۹] و بعضی افزون بر این ادعا ، ادله ای بر عدم جواز زمان دار بودن ملکیت آورده اند.^[۵۰]

دکتر سنهوری می‌گوید : « مدت » وصفی است که به تمامی حقوق شخصی و حقوق عینی یکسان ملحق می‌گردد ، منشا حق ، هر چه باشد . ‌بنابرین‏ ،حق منفعت از هر چه ناشی شده باشد ، به « مدت » مقرون می‌گردد که نهایت آن ، مرگ [ آدمی ] است . پس از آن آورده است: تنها یک حقِ عینی وجود دارد که نمی توان آن را به « مدت » مقرون ساخت و آن ، «حق ملکیت » است که طبیعت آن اقتضای دایمی بودن را دارد.^[۵۱]

۲-عدم امکان اثباتی

مخالفین توقیت ملکیت قائلند اگر ملکیت بخواهد با « مدت » قرین شود ، به بروز تالی فاسدی منجر می شود که نمی توان بدان ملتزم شد . برخی این تالی فاسد را در قالب مثالی آورده اند که به ذکر آن پرداخته می شود . ملکیتی رافرض کنیم که به مدت زمانی ( مثلاً یک سال ) محدود شده است . چنین ملکیتی در مدت زمان یک سال تمامی عناصر ملکیت را دارا است . یکی از عناصر آن ، حق تصرف است و افزون بر آن مالک می‌تواند مملوک را از بین برده یا تلف نماید . ‌بنابرین‏ باید تمامی اقتدارهای یک مالک به چنین شخصی که در مدت یک سال ، مالک عینی شده است ، اعطا شود . حال اگر مالک در مدت این یک سال ، مملوک را از میان برده یا تلف کند ، چگونه می توان تصور کرد که پس از اتمام یک سال ، این مملوک به مالک اصلی برگردد برای حل مشکل دو راه بیش نیست : یا گفته شود که چنین شخصی حق از بین بردن و تلف کردن مملوک را ندارد که در این صورت ملکیت ، موقت نخواهد بود بلکه حق انتفاعی است که صاحب چنین حقی نمی تواند در مملوک تصرفی کند یا آن را از بین برد . در این صورت است که پس از زوال مدت حق انتفاع ، مملوک به صاحب اصلی بر می‌گردد.^[۵۲]

ایراد گرفته شده وارد نیست . چه اینکه در مالکیت مطلق نیز شرعاً و عقلاً (القی ماله فی البحر) ممنوع است و تلف مال ، در شریعت اسلام ممنوع می‌باشد و هیچ کس حق ندارد مال خود را تلف کند و راجع به تلف مال و حرمت آن از اجماع و عقل و کتاب و سنت ، دلایل محکمی وجود دارد.^[۵۳] علی ایحال باید بیان نمود که به طریق اولی ، چنانچه تصور وجودِ حق اشخاص ثالث ، بر ملکی برود ، دروجود حرمت تلف مال ،تردیدی نیست.

فصل دوم

تبیین مالکیت زمانی و مقایسه آن با عقود معین

۲-۱مالکیت زمانی

از آن‌جا که شرکت، در واقع اذن در تصرف شرکا در سهم‌الشرکه مشاعی شریک است، چنین اذنی قابل رجوع و در نتیجه، شرکت، عقدی جایز است؛ اما بر مبنای اصاله‌اللزومِ حاکم بر عقود و قراردادها، مخصوصا در قراردادهای بین‌المللی، قرارداد بای‌بک عقدی لازم است و حتی ـ چنان که در ‌ماده‌ی‌ ۱۴ قرارداد نمونه‌ بای‌بک منتشر از طرف کمیسیون اقتصادی اروپا منعکس است ـ تخلّف از قرارداد، متضمّن جبران خسارت طرف مقابل به میزان درصدی از قیمت محصولات حاصله است. (همان)

ط- مقایسه قرارداد بای‌بک با عقد مضاربه

وفق ماده ۵۴۶ قانون مدنی، مضاربه عقدی است که به موجب آن احد متعاملین سرمایه می‌دهد، با این قید که طرف دیگر با آن تجارت کند و در سود آن شریک باشند. عامل را مضارب و صاحب سرمایه را مالک می‌نامند. دو ویژگی مهم عقد مضاربه را از شرکت متمایز می‌سازد: اول این‌که در مضاربه تمامی داد و ستدها به نام عامل و به وسیله او انجام می‌شود و سرمایه‌گذار مستقیماً هیچ گونه دخالتی ندارد؛ و دیگر این‌که مالک در سود و زیان معاملاتی که مضارب مستقیماً انجام می‌دهد شریک است. (صفایی، ۱۳۸۲: ۷۲)

ماهیت حقوقی این دو قرارداد با یکدیگر تفاوت اساسی دارد. در قرارداد مضاربه، عامل، به وکالت از مالک داد و ستد می‌کند، امین اوست و ملتزم می‌شود که در حفظ مادّی سرمایه و جلوگیری از تلف آن بکوشد. (عاملی، ۱۴۰۵)

در حالی که در قرارداد بای‌بک تجهیزات و تکنولوژی به مالکیت خریدار در می‌آید و ید خریدار، ید مالکانه است.

مضاربه، چنان‌که توضیح دادیم، عقدی جایز است؛ حتی جواز این عقد، بنا بر نظر بسیاری از فقها، در زمره‌ی صفات ذاتی آن عقد، و توافق بر خلاف آن، موجب بطلان عقد است. بسیاری از فقها جواز عقد مضاربه را مقتضای ذات آن شمرده‌اند. عده‌ای از نویسندگان حقوق مدنی نیز به استناد مواد ۵۵۲ و ۵۵۳ قانون مدنی، از این نظر تبعیت نموده‌اند.

با صرف نظر از این‌که آیا جواز، از صفات ذاتی عقد مضاربه است یا خیر، به دلیل اجماعی بودن جواز این عقد، دومین تفاوت این عقد با قرارداد بای‌بک، که عقدی لازم است، مشخص می‌گردد.

ی- مقایسه قرارداد بای‌بک با عقد جعاله

بر خلاف عقد اجاره که در آن، طرفین عقد، خدمات ارائه شده و اجرت، معلوم و معین است؛ در جعاله، نه تنها مشخص بودن عمل و اجرت ضرورتی ندارد، بلکه نیازی به مشخص بودن طرفین عقد نیست و در نتیجه، در جعاله خطاب به عموم نیز صحیح است. قانون مدنی، جعاله را به شرح زیر تعریف می‌کند:

‌ماده‌ی‌ ۵۶۱: جعاله عبارت است از التزام شخصی به ادای اجرت معلوم در مقابل عملی، اعم از این‌که طرف معین باشد یا غیر معین.

‌ماده‌ی‌ ۵۶۲: در جعاله، ملتزم را جاعل، طرف را عامل و اجرت را جُعل می‌گویند.

از آن‌جا که موارد فراوانی یافت می‌شود که مردم به انعقاد عقودی نیاز دارند که انعقاد آن ها با حدود و ثغور مشخص عقود سازگاری ندارد، شارع عقدی را تأیید نموده که علی‌رغم ابهام در متعاقدین و میزان خدمت و اجرت آن، نفوذ قانونی داشته باشد؛ به عنوان مثال، اشخاصی وسایل گران‌قیمت خود را گم می‌کنند و تحت عنوان مژدگانی اعلامیه‌هایی تهیه و در معرض دید عموم قرار می‌دهند. در این موارد نه شخص مال‌باخته مشخص است (چون اعلامیه عمومی است) و نه طرف مقابل؛ این‌که یافتن مال گم‌شده به چه مقدار کار نیاز دارد نیز نامشخص است و بالاخره عبارت «مژدگانی خوب» حاکی از این است که اجرت عمل نیز مبهم است؛ ولی علی‌رغم تراکم ابهامات، قانون‌گذار این عقد را پذیرفته و آثار حقوقی بر آن بار نموده است. (نجفی، ۱۳۷۴: ۲۴۱)

عقد جعاله بدون نیاز به دلیل خاص از طرف جاعل و عامل قابل بر هم زدن است، ولی این بدان معنا نیست که اگر جاعل پس از انجام مقداری از عمل که عرفا مستحق اجرت است، اقدام به فسخ نمود، عامل مستحقِّ هیچ گونه اجرتی نباشد؛ بلکه مستفاد از ماده ۵۶۵ و ۵۶۶ قانون مدنی این است که، اگر عمل دارای اجزای متعدد باشد و هر یک مقصود بالاصاله‌ی جاعل بوده باشد و جعاله فسخ گردد، عامل از اجرت المسمی، به نسبت عملی که انجام داده است، و در غیر این صورت، مستحق اجره‌المثل خواهد بود. البته التزام جاعل در برابر تحقّق نتیجه مورد نظر است، نه کوشش در این راه و انجام مقدمات آن. این نتیجه را عامل باید تسلیم کند تا مستحق اجرت شود؛ ‌بنابرین‏، عقد تازمان تحویل‌نتیجه‌ کار تمام نیست و تا این لحظه جاعل می‌تواند آن را برهم بزند.

بر خلاف عقود دیگر که از حیث متعاقدین و موضوع، حدود و ثغور مشخصی دارند، جعاله از قابلیت مانور فوق‌العاده‌ای برخوردار است؛ مثلاً عقد بیع، تملیک عین در مقابل عوضِ معلوم است و اگر به جای عین، منافع قرار گیرد قواعد عقد اجاره حکم‌فرماست؛ یا عقودی مانند مزارعه و مساقات تعاریفی خاص و موضوعاتی مشخص دارند، در حالی که، چنان‌که از ماده ۵۶۱ و ۵۶۳ و ۵۶۴ قانون مدنی نیز به دست می‌آید، عقود بسیاری را می‌توان در قالب عقد جعاله گنجاند. از کلمه «عمل»، مذکور در ‌ماده‌ی‌ ۵۶۱ قانون مدنی، به خوبی استفاده می‌شود که مورد عقد جعاله صرفا امور خدماتی نیست بلکه می‌توان واگذاری اعیان یا موضوعات دیگر را موضوع عقد جعاله قرار داد. به همین دلیل است که بانک‌ها در بانکداری بدون ربا از این عقد بسیار بهره می‌گیرند و در بسیاری از موارد تسهیلات خود را در قالب این عقد اعطا می‌نمایند.

اگر اصرار بر توجیه قرارداد بای‌بک با یکی از عقود معین داشته باشیم، با اوصافی که در خصوص عقد جعاله بیان نمودیم، قرارداد بای‌بک را به خوبی می‌توان با عقد جعاله توجیه کرد. وجود اوصافی مانند قابلیت تعمیم در عقد جعاله کمک شایانی ‌به این توجیه می‌کند؛ مثلاً طبق تعریف آنسیترال از بای‌بک، عرضه تجهیزات و تکنولوژی از یک طرف، مشروط به باز پرداخت ثمن از طریق محصولات، اساس قرارداد بای‌بک را تشکیل می‌دهد، که در قالب عقد جعاله می‌گنجد. تنها تفاوت، جواز عقد جعاله است که آن هم، به صورت مطلق جایز نیست، بلکه عامل به اندازه عمل خود مستحق اجرت است و به علاوه می‌توان با شروط ضمن عقد، شرط خسارت در صورت انجام ندادن تعهدات را نمود، که در ماده ۱۴ نمونه‌ قرارداد بای‌بک، چنین امری پیش‌بینی شده است.

نتیجه این‌که، عقد جعاله با ویژگی‌هایی مانند قبول ابهامات و قابلیت تعمیم، عقدی است که به خوبی می‌توان قرارداد بای‌بک را بر اساس آن توجیه شرعی و قانونی کرد.

ک- مقایسه قرارداد بای‌بک با عقد صلح

عقد صلح به ابوالعقود مشهور است؛ چون بدون این‌که نیاز به شرایط پیچیده و ثابت عقود داشته باشد، نتیجه‌ آن ها را دارد. حدیث نبویِ «الصلح جایز بین المسلمین الاّصلحا احل حراما او حرّم حلالا»^[۲] دال بر این موضوع است. هر چند برخی از فقهای امامیه در تعریف خود از عقد صلح، آن را برای رفع خصومت تعریف نموده‌اند، ولی در فقه امامیه، بر خلاف نظر شافعیه، عقد صلح صرفا برای رفع تنازع نیست و برای تحقّق صلح از دیدگاه امامیه لزومی به وجود اختلاف نیست، بلکه برأسه می‌تواند وسیله انجام معامله واقع شود. (نجفی، ۱۳۷۴: ۲۴۶)

۵-۱- فرضیه های پژوهش

فرضیه کلی :

فناوری اطلاعات برمیزان سیالیت ،یادآوری ،انگیزه پیشرفت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس فیزیک یک مؤثر است.

فرضیه های جزئی :

• • کاربرد فناوری اطلاعات در آموزش درس فیزیک ۱ بر میزان خلاقیت(سیالیت) دانش آموزان در این درس تاثیرگذار است.

• • کاربرد فناوری اطلاعات در آموزش درس فیزیک ۱ بر میزان یادآوری محتوای این درس تاثیرگذار است.

• کاربرد فناوری اطلاعات در آموزش درس فیزیک ۱ بر میزان انگیزه پیشرفت تحصیلی در این درس تاثیرگذار است.

– کاربرد فناوری اطلاعات در آموزش درس فیزیک بر میزان پیشرفت تحصیلی در این درس تاثیرگذار است.

۶-۱- تعریف نظری و عملیاتی اصطلاحات پژوهشی

فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) ^[۳]

عبارت است از «گرد آوری، سازماندهی، ذخیره سازی، نشر واستفاده از اطلاعات در قالب تصویر، صوت، گرافیک، متن ، عدد و … با بهره گرفتن از ابزا ر رایانه ای و مخابراتی » (رئیس دانا، ۱۳۸۱).

منظور از فناوری اطلاعات و ارتباطات در این تحقیق استفاده از نرم افزار های آموزش ریاضی و فیزیک مثل نرم افزار جئوجبرا ، لوح های فشرده آموزشی، نرم افزار ارائه گرافیکی مطالب، پاور پوینت ، ماشین حساب ونرم افزار مدیریت محتوا ^[۴]است که طبق بسته آموزشی طراحی شده به مرحله اجرا در خواهد آمد.

انگیزه پیشرفت تحصیلی^[۵]:

انگیزش اسم مصدر از انگیزیدن بوده و در لغت به معنای تحریک و ترغیب، تحریص و هیجان آمده است و در اصطلاح، عبارت است از میل و رغبتی که فرد برای رسیدن به هدفی از خود نشان می‌دهد . هر قدر این انگیزه و رغبت بیشتر باشد ،فرد تلاش افزون تری از خود نشان می‌دهد(پارسا، ۱۳۷۴)؛ روبینز (۱۹۹۳(انگیزه پیشرفت را سائقی برای پیشی گرفتن بر دیگران، دستیابی به پیشرفت با توجه ملاک های مشخص و تلاش جهت کسب موفقیت می‌داند و معتقد است کسی که دارای انگیزه پیشرفت است این تمایل را دارد که کارش را به خوبی انجام دهد و به صورت خود جوش به ارزیابی عملکرد خود بپردازد. رفتارهای پیشرفت گرای افراد نشانه هایی از انگیزه پیشرفت آنان است )به نقل از سیف ۱۳۷۹) .در این تحقیق انگیزه پیشرفت در درس فیزیک مورد نظر است که توسط پرسشنامه ی اصلاح شده ی هرمنس سنجیده خواهد شد.

خلاقیت^[۶]:

فرهنگ علوم تربیتی خلاقیت را عبارت از استعداد و توانایی پیدا کردن راه حل تازه برای حل یک مشکل ، یا سبک و روش های نو برای تعبیرهای هنری دانسته است و گیلفورد خلاقیت را نوعی توانایی فکری می‌داند و معتقد است که اطلاعات گذشته به هم نزدیک می شود و محصولی جدید ایجاد می‌کند (آرمند، رشد معلم ،١٣٧٣ ،ص ١٠٣).

خلاقیت دارای سه مؤلفه (سیالی، انعطاف و ابداع) می باشدکه در این پژوهش فقط به بررسی مؤلفه‌ سیالیت پرداخته می شود و سیالی در لغت به معنای روان بودن ذهن و فکر است در این تحقیق منظور از سیالی توانایی تولید افکار و ایده های متعدد است . سیالی ، موجب می شود تا دانش آموز بتواند افکار و ایده های متعدد فراوانی تولید کند . سیالی خود را در قالب اندیشه و هم در قالب کلام نشان می‌دهد .

در این تحقیق با توجه به اهداف پژوهش، ارزیابی تاثیر آموزش به کمک فاوا بر سیالیت ذهن دانش آموزان در زمینه ی درس فیزیک مد نظر بوده است لذا به منظور ارزیابی میزان سیالیت از آزمون سیالیت عابدی استفاده شده است.

یادآوری ^[۷]:

فرایندی است که از طریق آن اطلاعات از حافظه فرا خوانده می شود بسته به اینکه مطالب برای چند ثانیه( حافظه فعال) مورد نظر باشد یا برای مدتی طولانی تر (حافظه ی دراز مدت )

در این پژوهش منظور از یادآوری (میزان یادآوری مفاهیم مطرح شده درطول یک جلسه تدریس درس فیزیک درانتهای جلسه و جلسه ی هفته بعد است).

پیشرفت تحصیلی ^[۸]

برای اینکه به تعریفی از پیشرفت تحصیلی دست یابیم و مفهوم آن روشن شود ابتدا باید مفهوم افت تحصیلی روشن شود. افت تحصیلی یا افت عملکرد تحصیلی درس دانش آموزان از سطحی رضایت بخش به سطح نامطلوب است؛ چنانچه فاصله ی قابل توجهی بین استعداد بالقوه و استعداد بالفعل فرد در فعالیت های درسی مشهود باشد. چنین فاصله ای را افت تحصیلی می‌نامند(افروز، ۱۳۷۵، به نقل از عصار،۱۳۷۸).

روشن است که افت تحصیلی فقط در مردودی یا تجدیدی خلاصه نمی شود و ‌در مورد هر دانش آموزی که یادگیری های او کمتر از حد توان و استعداد بالقوه و در حد انتظار باشد صدق می‌کند. ‌بنابرین‏ حتی دانش آموزان تیزهوش نیز ممکن است دچار افت تحصیلی شوند. اکنون با روشن شدن مفهوم افت تحصیلی می توان مفهوم پیشرفت تحصیلی را به صورتی شفاف دریافت. چنانچه آموخته های آموزشگاهی متناسب با توان و استعداد فرد بوده و در یادگیری فاصله ای بین توان بالقوه و توان بالفعل او نباشد می توان گفت: دانش آموز به پیشرفت تحصیلی نایل گردیده است (عصار،۱۳۷۸).

در این پژوهش منظور از پیشرفت تحصیلی نمره پایانی دانش آموزان در درس فیزیک است .

مدارس هوشمند ^[۹]

مدرسه هوشمند مدرسه ا ی است که علاوه بر استفاده از امکانات فیزیکی مدرسه و برنامه هایی مانند سایر مدارس تلاش دارد تا با تجهیز به امکانات رایانه ای و فناوری های مربوطه کنترل و مدیریت خود را بر این اساس مبتنی کند و محتوای اکثر دروس را الکترونیکی کرده و ارزشیابی و نظارت سیستم را هوشمند گرداند در این پژوهش ‌از مدارس هوشمند آموزش و پرورش ناحیه دو اراک و از میان آن ها مدرسه شاهد حاج عباس نجفی انتخاب گردید و مورد ارزیابی قرار گرفت.

فصل دوم

ادبیات تحقیق

در این فصل ابتدا در ارتباط با تاریخچه استفاده از فناوری در آموزش مطالبی بیان شده سپس به بیان اهمیت آموزش به کمک فناوری اطلاعات و ارتباطات و جنبه‌های مختلف تاثیر آن در امر آموزش بویژه آموزش فیزیک پرداخته شده است مبحث پایانی این فصل بیان تحقیقات داخلی و خارجی در ارتباط با کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش است .

۱-۲- تاریخچه استفاده از فناوری در آموزش