این جدول داده های مربوط به ثبت رفتار تماس چشمی آزمودنی اول را در ۵ جلسه مرحله پیگیری نشان می‌دهد.

نمودار (۴-۳) ثبت فراوانی تعداد برقراری تماس چشمی در پنج جلسه پیگیری

آزمودنی دوم(B)

آزمودنی دوم ۷ ساله است و از سن ۴ سالگی توسط پزشک متخصص تشخیص درخودماندگی با عملکرد بالا داده شده است و حدود ۲ سال است که به کلینیک مراجعه کرده و از خدمات مخصوص این کودکان برخوردار شده است . وی تنها فرزند خانواده می‌باشد که پدر و مادرش حدود یک سال است از هم جدا شدند و کودک با مادرش زندگی می‌کند . این آزمودنی درمقیاس سنجش درخودماندگی کودکی( کارز) نمره ۴۸ را کسب کرد که کودک را ‌در دامنه نابهنجار متوسط تا شدید قرار می‌دهد، و همچنین نمره ۲۸ را در مقیاس ارتباط اجتماعی اولیه(SCQ) کسب کرد که ۱۳ نمره بالاتر از نقطه برش ۱۵ می‌باشد .مراحل کار با آزمودنی دوم هم شبیه آزمودنی اول برگزار شده است .

جدول(۴-۴) : پنج جلسه ثبت داده های رفتاری تماس چشمی در مرحله خط پایه

فراوان

زمان

رفتار هدف

جلسات

۶

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه اول

۸

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه دوم

۶

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه سوم

۹

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه چهارم

۵

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه پنجم

این جدول داده های مربوط به رفتار تماس چشمی آزمودنی دوم را در ۵ جلسه خط پایه نشان می‌دهد

نمودار (۴-۴) ثبت فراوانی تعداد برقراری تماس چشمی در پنج جلسه خط پایه

جدول(۴-۵) : پنج جلسه ارزیابی رفتار تماس چشمی بعد از هر پنج جلسه

فراوانی

زمان

رفتار هدف

جلسات

۸

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه اول بعد از پایان پنجمین جلسه آموزش

۱۰

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه دوم بعد از پایان دهمین جلسه آموزش

۹

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه سوم بعد از پایان پانزدهمین جلسه آموزش

۱۲

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه چهارم بعد پایان بیستمین جلسه آموزش

۱۱

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه پنجم بعد ازپایان بیست و پنجمین جلسه آموزش

این جدول داده های مربوط به رفتار تماس چشمی را در ۵ جلسه مرحله ارزیابی به منظور بررسی اثربخشی روش های یرجسته سازی چهره بر افزایش تماس چشمی آزمودنی دوم را نشان می‌دهد.

نمودار (۴-۵) ثبت فراوانی تعداد برقراری تماس چشمی در پنج جلسه ارزیابی

جدول (۴-۶): پنج جلسه ثبت داده های رفتار تماس چشمی در مرحله پیگیری

فراوانی

زمان

رفتار هدف

جلسات

۹

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه اول

۱۱

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه دوم

۱۱

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه سوم

۱۲

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه چهارم

۱۲

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه پنجم

این جدول داده های مربوط به ثبت رفتار تماس چشمی آزمودنی دوم را در ۵ جلسه مرحله پیگیری نشان می‌دهد.

نمودار (۴-۶) ثبت فراوانی تعداد برقراری تماس چشمی در پنج جلسه پیگیری

آزمودنی سوم ©

آزمودنی سوم ۷ ساله است، وی در یک خانواده ۶ نفری زندگی می‌کند و فرزند سوم خانواده است . کودک در سن ۶ سالگی توسط پزشک متخصص درخودمانده با عملکرد بالا تشخیص داده شده است و حدود یک سال و ۴ ماه است که در کلینیک مخصوص این کودکان خدمات آموزشی و توانبخشی دریافت می‌کند . این آزمودنی درمقیاس سنجش درخودماندگی کودکی( کارز) نمره ۴۶ را کسب کرد که کودک را در دامنه متوسط تا شدید ۴۵-۶۰ قرار می‌دهد، و همچنین نمره ۲۹ را در مقیاس ارتباط اجتماعی اولیه(SCQ) کسب کرد که ۱۴ نمره بالاتر از نقطه برش ۱۵ می‌باشد . مراحل کار با این آزمودنی همانند آزمودنی های قبلی برگزار شده است .

جدول(۴-۷) : پنج جلسه ثبت داده های رفتاری تماس چشمی در مرحله خط پایه

فراوان

زمان

رفتار هدف

جلسات

۵

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه اول

۷

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه دوم

۴

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه سوم

۶

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه چهارم

۴

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه پنجم

این جدول داده های مربوط به رفتار تماس چشمی آزمودنی سوم را در ۵ جلسه خط پایه نشان می‌دهد.

نمودار (۴-۷) ثبت فراوانی تعداد برقراری تماس چشمی در پنج جلسه خط پایه

فراوانی

زمان

رفتار هدف

جلسات

۶

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه اول بعد از پایان پنجمین جلسه آموزش

۸

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه دوم بعد از پایان دهمین جلسه آموزش

۷

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه سوم بعد از پایان پانزدهمین جلسه آموزش

۹

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه چهارم بعد پایان بیستمین جلسه آموزش

۷

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه پنجم بعد ازپایان بیست و پنجمین جلسه آموزش

جدول(۴-۸) : پنج جلسه ارزیابی رفتار تماس چشمی بعد از هر پنج جلسه

این جدول داده های مربوط به رفتار تماس چشمی را در ۵ جلسه مرحله ارزیابی به منظور بررسی اثربخشی روش های یرجسته سازی چهره بر افزایش تماس چشمی آزمودنی سوم را نشان می‌دهد.

نمودار (۴-۸) ثبت فراوانی تعداد برقراری تماس چشمی در پنج جلسه ارزیابی

جدول (۴-۹): پنج جلسه ثبت داده های رفتار تماس چشمی در مرحله پیگیری

فراوانی

زمان

رفتار هدف

جلسات

۸

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه اول

۷

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه دوم

۹

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه سوم

۷

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه چهارم

۱۰

۱۵ دقیقه

برقراری تماس چشمی به مدت ۳ ثانیه

جلسه پنجم

مسئله دوم- اگر شوهر با زن خود نزدیکی کند و در آن زمان مردی با همان زن به شبهه نزدیکی نماید و شرایط الحاق به هر دو موجود باشد در اینجا راه حل منحصر به قرعه است چون زن نسبت به هر دو فراش است.^[۱۲۴]

از کلمات صاحب حدائق مستفاد می شود: در مسئله مورد نظر استناد به قاعده «الفراش» بلامانع است، ولی چون هر دو نفر(شوهر و مرد اجنبی) صاحب فراش اند، نمی توان به قاعده فوق استناد کرد: پس اگر ثابت شود که صاحب فراش در اینجا تنها شوهر است تمسک به قاعده بلامانع خواهد بود و نوبت به قرعه نخواهد رسید.

به نظر می‌رسد که مرد اجنبی نمی تواند صاحب فراش باشد، بلکه فراش اختصاص به شوهر دارد، چنان که در کتاب وافی آمده است:«الولد للفراش ای مالک الفراش و هو الزوج».^[۱۲۵]

در مجمع البحرین در ماده فرش می‌گوید: الولد للفراش ای للزوج فان کل واحد من الزوجین یسمی فراشاً للاخر کما یسمی کل واحد منهما لباساً للاخر.

علامه بجنوردی در کتاب القواعد الفقهیه در تعریف فراش می‌گوید: و اما الفراش فهی عباره عما یفرش لنوم او لغیره و ههنا کنایه عن الزوج الشرعی باعتبار آن من هو زوج شرعاً کان له حق ان ینام معها فیه شرعاً و یستمتع منها.^[۱۲۶]

فراش هر چیزی است که بر زمین گسترده می شود جهت خواب و مانند آن و در اینجا مراد شوهر شرعی زن است. ‌به این اعتبار که هر شوهری حق دارد با زوجه خود در آن بستر بخوابد.

نتیجه می گیریم: در مسئله مورد نظر مالک فراش شوهر است و مرد اجنبی نمی تواند صاحب فراش باشد و چون عبارت«الولد للفراش» مستقل است، چنان که از کلمات صاحب حدائق و علامه بجنوردی(قده) مستفاد می شود در مسئله مورد نظر ولد به همسر ملحق می شود.

در شرایع آمده است: و لو طلقها فاعتدت ثم جاءت بولد ما بین الفراق الی اقصی مده الحمل لحق به أذا لم توطأ بعقد و لا شبهه: صاحب جواهر مستند حکم را قاعده فراش می‌داند و می‌گوید: «لانها فراشه» این تعلیل می رساند که قاعده الفراش مستقل است و تنها در مقام نفی زانی نیست.

گاهی شبهه از طرف مرد و گاهی از طرف زن شبهه است و مرد می‌داند که این زن، اجنبیه است و گاهی از هر دو طرف شبهه است. در صورت اول حمل بر مرد محلق می شود و از او ارث می‌برد و در صورت دوم به زن ملحق می شود و از او ارث می‌برد و در صورت سوم از هر دو ارث می‌برد یعنی به هر دو ملحق می شود، چنان که قانون مدنی بر آن صراحت دارد:

«طفل متولد از نزدیکی به شبهه فقط ملحق به طرفی می شود که در اشتباه بوده و در صورتی که هر دو در اشتباه بوده اند ملحق به هر دو خواهید بود(ماده ۱۱۶۵).

در شبهه فرق نمی کند موضوعی باشد یا حکمی: در اشتباه موضوعی شخص می‌داند که نزدیکی با زن اجنبی حرام است ولی او را به اشتباه همسر خود می‌داند و با او نزدیکی می‌کند. مثال دیگر: شخصی با زنی که خواهر رضاعی اوست ازدواج می‌کند و نمی داند که با خواهر رضاعی خود ازدواج ‌کرده‌است. در اثر این ازدواج حملی به وجود می‌آید.

در اشتباه حکمی شخص مرتکب نمی داند که این نزدیکی حرام است و آن را مجاز می‌داند و مرتکب می شود، برای مثال: مردی با زنی ازدواج می‌کند که در عده طلاق به سر می‌برد ولی نمی داند که ازدواج در عده حرام و باطل است و در اثر این ازدواج حملی به وجود می‌آید. مثال دیگر: مردی با دختر یا خواهر رضاعی خود ازدواج می‌کند و نمی داند که این ازدواج باطل و حرام است و آن را مجاز می‌داند و با او نزدیکی می‌کند. در همه این صور حمل ناشی از شبهه به صاحب نطفه ملحق می شود و از او ارث می‌برد.^[۱۲۷]

در کتاب حقوق مدنی آمده است: فرع ۱- آنچه در بالا گفته شد که ولد شبهه مانند فرزند متولد از نکاح صحیح می‌باشد، در صورتی است که نزدیکی از محارم و اقربای نسبی، سببی یا رضاعی از قبیل عمه، خاله، مادرزن، دایه و امثال آن ها واقع نشده باشد والا فرزندی که به شبهه از یکی از اینان متولد گردد ملحق به هیچ یک از ابوین نخواهد بود، زیرا در این مورد جهل نمی تواند مانع از تأثیر موانع ذاتی نکاح گردد و نقص آن را جبران کند. این امر اجماعی بین فقهای امامیه است«تا آنجا که می‌گوید:» ولی به دستور ماده(۳) قانون آئین دادرسی مدنی می توان طبق عرف و عادت مسلم جامعه مسلمین که فرزند متولد به شبهه از محارم را در ردیف ولدالزنا می شناسد او را از ارث محروم ساخت.^[۱۲۸]

فرزند متولد از شبهه در صورتی در حکم متولد از نکاح صحیح است و با شخص دارای شبهه نسب قانونی خواهد داشت که نتیجه رابطه جنسی بین محارم نباشد والا طفل با هیچیک از طرفین نسب قانونی نخواهد داشت، اگر چه در قانون مدنی حکم مذبور را نمی توان یافت، چون در موارد ابهام و سکوت ‌بر اساس مقررات قانون اساسی باید به موازین فقهی مراجعه کرد در حقوق ایران نیز باید الحاق فرزند مذبور را به محارمی که مرتکب رابطه جنسی شده اند، منفی دانست^[۱۲۹].

از عبارت”باید به موازین فقهی مراجعه کرد” مستفاد می شود که به نظر نویسنده، در فقه امامیه فرزند مذبور به هیچک از ابوین ملحق نشده است. ولی آنچه در فقه امامیه آمده است خلاف این است در فقه امامیه ولد شبهه ملحق به کسی است که دارای شبهه است. خواه این شبهه در بین محارم شخص باشد خواه دیگران.

و لو نکح المسلم بعض محارمه بشبهه وقع التوارث بینه و بین اولاده بالنسب ایضاً و ان کان فاسداً^[۱۳۰]

ترجمه: اگر مسلمان با بعضی از محارم خود به شبهه ازدواج کند او نیز(مانند مجوس) به نسب از یکدیگر ارث می‌برند. هر چند نسب فاسد است. سپس شهید ثانی در اینجا به فروع ذیل اشاره کرده و می‌گوید:

فرع ۱- اگر مسلمان در اثر شبهه از دختر خود صاحب دو دختر شود، همه ماترک او میان هر سه دختر به طور مساوی تقسیم می شود، یعنی دختر اول که همسر اوست ارث زوجیت نمی برد، زیرا که سبب فاسد موجب ارث نمی شود، برخلاف نسب فاسد که او موجب توارث است.

فرع ۲- اگر یکی از آن دو دختر بمیرد و وارث منحصر به فرد او دو دختر دیگر باشد، که یکی مادر اوست ماترک دختر به مادر او که خواهر او نیز هست، می‌رسد و خواهر دیگر از آن محروم است.

فرع ۳- اگر مادر بمیرد دو دختر دیگر وارث او هستند.

فرع ۴- اگر بعد از مردن مادر یکی از دخترها نیز بمیرد دختر زنده که خواهر اوست از او ارث می‌برد.^[۱۳۱]

وطی به شبهه زنا نیست خواه با محارم باشد و خواه با اجانب و بچه ای که از آن به وجود می‌آید ولد زنا نیست، باز فرق نمی کند از محارم باشد یا از اجانب.

عبارات حقوق مدنی و کتاب ارث از جهت دیگر نیز قابل مناقشه است. درکتاب حقوق مدنی آمده است: جهل نمی تواند مانع از تأثیر موانع ذاتی نکاح گردد”این نظریه قابل مناقشه است، زیرا مخالف با کلمات فقهای امامیه و ظاهر ماده ۱۱۶۵ ق .م است طفل متولد از نزدیکی به شبهه فقط ملحق به طرفی می شود که در اشتباه بوده و در صورتی که هر دو در اشتباه بوده اند ملحق به هر دو خواهد بوداین ماده اطلاق دارد: فرزند را در صورت اشتباه به هر دو ملحق می‌کند و بین محارم و اجانب فرق نمی گذارد.

و در کتاب ارث می‌گوید^[۱۳۲]: “در قانون مدنی حکم مذبور را نمی توان یافت” این سخن نیز قابل مناقشه است زیرا چنانچه گفته شد ماده فوق با اطلاقی که دارد فرقی میان محارم و اجانب نمی گذارد و حکم مسئله مورد نظر از آن مستفاد می شود.^[۱۳۳]

قانون‌گذار محکومیت مؤثر کیفری را تعریف نکرده است ولی« مراد از محکومیتهای مؤثر نوعاً محکومیتی است که منشأ تکرار جرم می شود»( جعفری لنگرودی پیشین ، ۶۲۷)

دکتر لنگرودی با توجه به قانون مجازات عمومی سابق درخصوص محکومیت مؤثر کیفری می نویسد :« محکومیتی که دارای خواص ذیل باشد الف- محکومیت کیفری باشد ب- جرم جنایت یا جنحه مذکور در ماده ۱۹ قانون جزا باشد و در صورت اخیر مجازات حبس ‌یک‌ماه و یا بالاتر باشد یعنی تأثیر محکومیت درج آن در سجل قضایی و محرومیت از حقوق اجتماعی باشد که درج در سجل قضایی از لوازم محرومیت مذکور است »( پیشین ، ۶۲۷)

برخی دیگر محکومیت مؤثر را آن نوع از محکومیت دانسته اند که « دارای آثار کیفری باشد یعنی در صورت مکررتلقی شدن محکومیت دوم و تشدید مجازات مرتکب محکومیت اول را مؤثر گویند»(سمیعی ۱۳۴۸، ۱۳۷)

با توجه به تعاریف ارائه شده در فوق در تعریفی که از ناحیه دکتر لنگرودی و دکتر سمیعی ارائه شده است صرفاً در صورتی که محکومیت کیفری که موجب مکرر شدن محکومیت دوم باشد را محکومیت مؤثر می دانند و یا در تعریف دوم که از ناحیه دکتر لنگرودی ارائه شده است به کیفری بودن محکومیت و درج آن در سجل قضایی که موجب محروم شدن از حقوق اجتماعی می‌گردد بسنده نموده است لیکن مؤثر بودن یا نبودن محکومیت کیفری و تأثیر آن در آینده مجرم یا گذشته محکوم و یا محرومیت از حقوق اجتماعی امری نسبی است چون ممکن است برخی از ‌محکومیت‌ها که در سجل قضایی فرد درج می‌گردد محکومیت به برخی از جرایم خاص بوده باشد که مؤثر در آینده مجرمانه محکوم نباشد یا به بیان دیگر نوع و میزان کیفر تأثیری در اثر مؤثر کیفری نداشته و معیار نباشد بلکه نوع جرم به لحاظ عمدی بودن در تعیین محکومیت مؤثر معیار قرار بگیرد ‌بنابرین‏ اثر مؤثر کیفری ، ناشی از نوع و میزان کیفر و یا نوع جرم ارتکابی خواهد بود و هر نوع میزان کیفری یا جرم را نمی توان دارای آثار یا محکومیت مؤثر کیفری به حساب آورد . در نتیجه محکومیت مؤثر کیفری تبعاتی است که جرم ارتکابی یا کیفر مندرج در حکم برای محکوم به دنبال داشته و در آینده محکوم تأثیر خواهد داشت و او را ممکن است از برخی تمتعات مانند بهره مند شدن از تعلیق اجرای مجازات یا تعلیق تعقیب یا آزادی مشروط محروم کند و یا اینکه موجب لغو این امتیازات در صورت ارتکاب جرم جدید شده و یا اینکه او مشمول قاعده تکرار جرم یا حالت خطرناک یا موارد محرومیت از حقوق اجتماعی به ‌عنوان اثر تبعی خواهد شد.

با الهام از تعاریف فوق می توان گفت: محکومیت موثرکیفری، محکومیت قطعی شخص به مجازاتی است که جز سابقه کیفری فرد محسوب گردد و در اثر آن عدم صلاحیتهای ناشی از حکم باقی بماندودر تکرار جرم به حساب اید که علاوه بر مجازات واقدامات تامینی وتربیتی با درج در سجل قضایی او را از برخی یا تمام حقوق اجتماعی محروم نماید ویا مانع برخور داری محکوم از مزایای قانونی مانند تعلیق اجرای مجازات وآزادی مشروط و…گردد.

‌بنابرین‏ تأثیر محکومیت درج در سجل کیفری و محرومیت از حقوق اجتماعی (بعضاً یا کلاً) می‌باشد و درج در سجل کیفری از لوازم محرومیت مذکور است .

در قوانین جزایی سابق مستند قانونی که محکومیت مؤثر کیفری را مشخص کند وجود نداشت تا اینکه در سال ۱۳۳۷ تبصره یک ماده ۴۳۱ قانون آئین دادرسی کیفری به تصویب رسید و چنین بیان کرده بود که در محکومیتهای به جزای نقدی که از بیست هزار ریال تجاوز نکند و همچنین محکومیت به حبس جنحه ای به دو ماه یا کمتر ولو متضمن محکومیت به جزای نقدی تا بیست هزار ریال قابل فرجام نخواهد بود و محکومیتهای مذبور هیچ گونه آثار کیفری نخواهد داشت لذا از مفهوم مخالف این تبصره این نکته به دست می‌آید که محکومیتهای نقدی بیش از بیست هزار ریال و محکومیتهای به حبس بیش از دو ماه محکومیت مؤثر خواهد بود .

حتی در قوانین جزایی ۱۳۰۴ و ۱۳۵۲ هیچ مستند قانونی که صراحتاً مشخص کند که محکومیت کیفری مؤثر چیست وجود نداشت لیکن مفهوم محکومیت مؤثر مورد نظر قانون‌گذار در ماده مفصل و طولانی ۱۹ قانون سال ۱۳۵۲ بیان شده بود بر اساس این ماده « هرکس به علت ارتکاب جرم عمدی به موجب حکم قطعی به حبس جنایی محکوم شود یا مجازات اعدام او در نتیجه عفو به حبس جنایی تبدیل شود ، تبعاً از حقوق اجتماعی محروم می‌گردد» و همین طور به موجب تبصره یک ماده مذکور « هرکس به علت ارتکاب یکی از جنحه های زیر یا به علت ارتکاب جنایت عمدی با رعایت تخفیف به حبس جنحه ای محکوم گردد مدت پنج سال از تاریخ اتمام مجازات حبس از خدمت یا اشتغال در وزارت خانه ها یا شرکت ها و … محروم خواهد بود ».

با توجه به مواد مذکور محکومیتهای به جزای نقدی بیش از بیست هزار ریال و نیز محکومیتهای حبس جنحه ای بیش از دو ماه قابل فرجام بوده و آثار کیفری دربر دارد و از آن جمله ثبت در سجل کیفری بود.

بعد از انقلاب اسلامی و تصویب قانون راجع به مجازات اسلامی و نسخ قوانین سابق مرجع قانونی راجع به محکومیت مؤثر به ماده ۴۰ قانون مذکور منتقل شد که این ماده در بند الف خود مقرر کرده بود که « در کلیه محکومیتهای تعزیری حاکم می‌تواند مجازات را با شرایط زیر از دو تا پنج سال معلق نماید و در سایر مجازات‌ها جز در مواردی که شرعاً و قانوناً تعیین شده باشد تعلیق جایز نیست.

الف) محکوم علیه سابقه محکومیت مؤثر کیفری نداشته باشد و در صورتی که سابقه محکومیت کیفری داشته باشد به جهتی از جهات قانونی ، محکومیت و آثار آن زایل گردیده باشد. و علاوه بر این تبصره ۹ همین ماده از « سابقه محکومیت مؤثر کیفری » نام می‌برد و تأکید داشت که هیچ مجازاتی را با داشتن این سابقه نمی توان معلق کرد و تبصره ی۷ ماده مذکور عنوان داشته بود که « هرگاه محکوم علیه از تاریخ صدور حکم و حکم تعلیق اجرای مجازات در مدتی که از طرف دادگاه مقرر شده مرتکب جرم جدیدی که دارای آثار کیفری است نشود محکومیت تعلیقی بی اثر و از سجل کیفری او محو می شود ».

لیکن در قانون فوق الذکر در خصوص تعیین اینکه کدامیک از جرایم دارای آثار کیفری است و کدام جرایم فاقد آثار کیفری است سکوت اختیار کرده بود و در نتیجه اجرای مقررات مواد فوق با مشکل مواجه شد و موجبات تصویب قانون خاصی در این خصوص فراهم شد تا اینکه در مورخ ۲۶/۷/۱۳۶۶ قانون تعریف محکومیتهای مؤثر به تصویب رسید . و موارد محکومیت موثررا احصاء کرده بود.ولی در خصوص قطعیت یا عدم قطعیت این محکو میتها اعلام نظر نکرده بود.

این نقص قانونی مورد توجه قانون‌گذار در سال ۱۳۷۰ قرار گرفت و در بند الف ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۰ با احصاء موارد مذکور در ماده واحده محکومیتهای مؤثر قید قطعی را نیز به محکومیتهای مذکور افزود و آن ها را غیر قابل تعلیق دانست و قید مشابه را نیز از بند هـ حذف نمود و لذا سابقه محکومیت قطعی دوبار یا بیشتر بعلت ارتکاب جرایم عمدی با هر میزان مجازات محکومیت مؤثر محسوب می شود متن ماده مذکور چنین است :

« در کلیه محکومیتهای تعزیری و بازدارنده حاکم می‌تواند اجرای تمام یا قسمتی از مجازات را با رعایت شرایط زیر از دو تا پنج سال معلق نماید :

الف – محکوم علیه سابقه محکومیت قطعی به مجازات‌های زیر نداشته باشد

۱ـ محکومیت قطعی به حد

۲ـ محکومیت قطعی به قطع یا نقص عضو

۳ـ محکومیت قطعی به مجازات حبس به بیش از یکسال در جرایم عمدی

۴ـ محکومیت قطعی به جزای نقدی به مبلغ بیش از دو میلیون ریال

جدول ۳-۲- روایی و اعتبار پرسشنامه اضطراب وجودی

۷۲۱/۰

بخش اول

آلفای کرونباخ

۸۲۶/۰

بخش دوم

۷۸۰/۰

همبستگی بین دو فرم

۸۷۶/۰

ضریب اسپیرمن-براون

۸۶۸/۰

ضریب دونیمه سازی گاتمن

این مقیاس سی و دو ماده دارد، شیوه ی نمره گذاری این آزمون به صورت صفر و یک است. ‌به این معنا که برای ماده های شماره ۱، ۲، ۴، ۵، ۶، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۶، ۱۷، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۸، ۲۹، ۳۰ و ۳۱ پاسخ صحیح یک نمره و پاسخ غلط صفر می‌گیرد و بقیه ی سوالات به صورت برعکس است؛ یعنی پاسخ غلط یک نمره و پاسخ صحیح صفر می‌گیرد(شاهنده،۱۳۸۷).

۳-۲-۳-۴- پرسشنامه ویژگی های شخصیت

یکی از ابزارهای استاندارد برای ارزیابی شخصیت، پرسشنامه شخصیتی نئو است که توسط مک کری و کاستا(۱۹۹۲) تهیه شده است. عوامل پنج گانه اساسی ترین و جامع ترین ابعاد شخصیت را ارائه می‌دهد، زیرا می‌تواند شخصیت افراد را در جهات گوناگون تبیین کرده و هریک از عوامل را به وسیله گروهی از صفات مرتبط با یکدیگر تعریف کند. با توضیح وضعیت فرد در هر یک از عوامل پنج گانه می توان شرح جامعی فراهم کرد تا وضع عاطفی، اجتماعی، تجربی، نگرش و انگیزشی فرد را مشخص کند(شاهنده،۱۳۸۷،ص۹۹). مک کری و کوستا(۱۹۹۲) فرم پنج عاملی تست(فرم ۶۰ سوالی) روی ۲۰۸ نفر از دانشجویان اجرا کرده که ضریب پایایی C,A,O,E,N به ترتیب۸۳/۰ و ۷۵/۰ و ۸۰/۰ و ۷۹/۰ و ۷۹/۰ به دست آورده است.

این پرسشنامه در سال ۱۳۷۸ توسط دکتر گروسی فرشی بر روی دانشجویان ایرانی استاندارد شده و درهمان سال نیز توسط دکتر حق شناس در دانشگاه شیراز(۱۳۷۸) بر روی ‌گروه‌های گوناگون افراد بالغ استاندارد گردید. همچنین این آزمون بر روی بالغین متقاضی استخدام اجرا شده است که پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ از ۵۳/۰ تا ۷۶/۰ در حدود اطمینان ۹۹/۰ به دست آمده و نیز از طریق روش تحلیل این ضرایب از ۵۹/۰ تا ۸۰/۰ به دست آمده است(به نقل از خالقی قدیری،۱۳۸۵).

جدول ۳-۳- پایایی آزمون نئو

N=0/92 E=0/89 O=0/89

A=0/86 C=0/90

آمریکا/کاستا و مک کری

آلفای کرونباخ

N=1539

N=0/88 E=0/86 O=0/86

A=0/65 C=0/83

اسپانیا

آلفای کرونباخ

N=0/86 E=0/73 O=0/56

A=0/68 C=0/87

ایران/ گروسی

۱۳۷۸

آلفای کرونباخ

N=2000

N=0/81 E=0/71 O=0/57

A=0/71 C=0/83

ایران/حق شناس

۱۳۷۸

آلفای کرونباخ

N=502

N=0/53 E=0/74 O=0/76

A=0/60 C=0/64

ایران/ حق شناس ۱۳۷۸در فاصله ۶ تا ۹ ماه

آلفای کرونباخ

N=30

در حال حاضر شکل های مختلفی از نئو در دسترس است. در تمامی آن ها، ماده ها بر اساس یک مقیاس پنج درجه ای که از” کاملا مخالفم” تا ” کاملا موافقم” در نوسان است، درجه بندی می‌شوند. (لاینون و گوداشتاین، ترجمه نقشبندی و همکاران،۱۳۸۲،ص۹۰).

نمره گذاری فرم کوتاه این پرسشنامه که در این پژوهش از این روش نمره گذاری استفاده شده است، در تمام موارد پرسشنامه یکسان نمی باشد. ‌به این معنی که در نمره گذاری برخی از موارد پرسشنامه فرم کوتاه ( سوال های ۵۹، ۵۷، ۵۵، ۵۴، ۴۸، ۴۶، ۴۵، ۴۴، ۴۲، ۳۹، ۳۳، ۳۱، ۳۰، ۲۴، ۲۳، ۱۹، ۱۸، ۱۶، ۱۵، ۱۴، ۱۲، ۹، ۱) به کاملا مخالفم نمره ۴ و به مخالفم نمره ۳، به نظری ندارم نمره ۲، به موافقم نمره ۱ و به کاملا موافقم نمره صفر تعلق می‌گیرد. در حالی که سوالات دیگر این پرسشنامه به صورت عکس حالت گفته شده نمره گذاری می‌شوند(چراغیانی،۱۳۹۱).

روان رنجور خویی شامل سوالات ۵۶، ۵۱، ۴۶، ۴۱، ۳۶، ۳۱، ۲۶، ۲۱، ۱۶، ۱۱، ۶ و ۱ است. برون گرایی شامل سوالات ۵۷، ۵۲، ۴۷، ۴۲، ۳۷، ۳۲، ۲۷، ۲۲، ۱۷، ۱۲، ۷ و ۲ است. انعطاف پذیری شامل سوالات ۵۸، ۵۳، ۴۸، ۴۳، ۳۸، ۳۳، ۲۸، ۲۳، ۱۸، ۱۳، ۸ و ۳ است. توافق پذیری شامل سوالات ۵۹، ۵۴، ۴۹، ۴۴، ۳۹، ۳۴، ۲۹، ۲۴، ۱۹، ۱۴، ۹ و۴ می‌باشد و با وجدان بودن شامل سوالات ۶۰، ۵۵، ۵۰، ۴۵، ۴۰، ۳۵، ۳۰، ۲۵، ۲۰، ۱۵، ۱۰ و ۵ است(همان).

بررسی های گوناگون در ‌گروه‌های سنی و فرهنگی مختلف حاکی از اعتبار آزمون پنج عاملی است. نتایج مشابه بسیاری روی مردان و زنان، سفید پوست ها و غیر سفید پوست ها، جوانان و میانسالان و بزرگسالان به دست آمده است. ‌بنابرین‏ آزمون دارای اعتبار خوبی در ‌گروه‌های جنسیتی، سنی و نژاد های مختلف است. آزمایش مجدد و همسانی درونی که ‌در مورد مقیاس های ساخته شده و بررسی های انجام شده در ‌گروه‌های سنی و فرهنگ های مختلف به کار رفته، حاکی از پایایی آزمون است(کدیور و دانشور،۱۳۸۶).

روایی این پرسشنامه به روش همبستگی آن با پرسشنامه MMPI: مقیاس وسواس پرسشنامهMMPIبا رویه ی اضطراب در مقیاس نئو ‌همبستگی ۵۱% نشان داد. مقیاس اختلال مرزی با رویه ی خشم و خصومت در پرسشنامه نئو همبستگی ۴۷% نشان داد. مقیاس اجتناب با رویه ی کمرویی در پرسشنامه نئو همبستگی ۸۵% نشان داد. مقیاس اسکیزوئید نیز با رویه ی جمع گرایی در پرسشنامه نئو همبستگی ۶۶% نشان داد (مک کری و کوستا،۱۲۹۹).

گروسی فروشی ضرایب همسانی درونی را برای هریک از عوامل نوروز گرایی، برون گرایی، گشودگی، خوشایندی و وظیفه شناسی به ترتیب برابر ۸۶%، ۷۳%، ۵۶%، ۶۸%، و ۸۷% گزارش ‌کرده‌است. روایی ملاکی آزمون به روش همبستگی بین دو فرم گزارش شخصی و فرم مشاهده گر، ضرایبی بین ۴۵% تا ۶۶% را نشان داده است (جلیلی،۱۳۸۹).

۳-۳- شیوه اجرا

گرد آوری داده ها به صورت مراجعه فردی به دانشجویانی که به طور تصادفی از سطح دانشگاه و دانشکده های مختلف آن انتخاب شدند بودند و تمایل به تکمیل پرسشنامه‌ها داشتند، انجام گرفت. دستور العمل تکمیل پرسشنامه به طور جداگانه به آن ها توضیح داده شد. همه ی آزمودنی ها پرسشنامه های سبک زندگی اسلامی، اضطراب وجودی، ویژگی های شخصیتی و فرم مشخصات فردی را بدون محدودیت زمانی تکمیل کردند.

۳-۴- روش آماری

برای محاسبه ی ارتباط بین متغیرهای سبک زندگی اسلامی و خرده مقیاس های آن با متغیرهای اضطراب وجودی و ویژگی های شخصیتی و مؤلفه‌ های آن از روش پیرسون استفاده شد. برای محاسبه ی توان پیش‌بینی اضطراب وجودی و ویژگی های شخصیتی برای سبک زندگی اسلامی از روش رگرسیون گام به گام استفاده نمودیم.

فصل چهارم

تجزیه و تحلیل

۴-۱- مقدمه

در این فصل داده ها پس از گردآوری، با بهره گرفتن از نرم افزار spss نسخه ۲۰ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در بخش اطلاعات جمعیت شناختی، فراوانی نمونه ها بر اساس وضعیت تاهل، رشته ی تحصیلی و سن مشخص گردیده است.در قسمت آمار توصیفی برای توصیف داده ها از میانگین ،انحراف استاندارد، کجی، کشیدگی و حداقل و حداکثر استفاده شده است.

1. ساختار و ترکیب هزینه های فرودگاهی از بخش‌های تولیدی و سایر بخش‌های خدماتی متفاوت می‌باشد. در بخش‌های تولیدی حجم عمده هزینه ها و بهای تمام شده محصولات مربوط به هزینه های مواد مصرفی مستقیم است و در بعضی از موارد حجم هزینه های نیروی انسانی بسیار پایین می‌باشد، اما در سیستم فرودگاهی حجم عمده هزینه ها مربوط به هزینه های حقوق و دستمزد کارکنان است. از طرفی رفتار هزینه ها (هزینه های ثابت و متغیر) نیز در این دو بخش متفاوت می‌باشد. هزینه های خرید و نصب تجهیزات و ماشین آلات (هزینه های ثابت و هزینه های خرید کالاهای سرمایه ای) در بخش‌های تولیدی بسیار زیاد می‌باشد و در بعضی مواقع تا بیش از۵۰% هزینه های تولید محصول و هزینه های دوره را تشکیل می‌دهند اما در صنعت فرودگاهی عمده هزینه ها مربوط به هزینه های متغیر و هزینه های نیروی انسانی می‌باشد و هزینه های استهلاک کالاهای سرمایه ای نسبت به سایر هزینه ها درصد کمتری از هزینه ها را به خود اختصاص می‌دهد.

با توجه به ویژگی‌ها و خصوصیات و همچنین نقاط ضعف سیستم‌های هزینه یابی سنتی و از طرفی سیستم مالی و حسابداری شرکت فرودگاه های کشور در ستاد و فرودگاه ها، لزوم توجه، به کارگیری و استفاده از سیستمهایی که بتواند نقاط ضعف و نارساییهای فوق را رفع کند، امری ضروری و اساسی محسوب می‌گردد. برای این منظور دسترسی به روش های نوین مدیریت هزینه به عنوان یک موضوع اساسی مطرح است و سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت با توجه به مکانیزمها و ابزارهایی که از ابعاد مختلف در دسترس مدیران قرار می‌دهد، در این زمینه می‌تواند بسیار مفید باشد.

سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC)

تحولات و تغییرات شگرفی که به طور کلی از اوایل دهه ۱۹۸۰ در سطح جهان مطرح گردید، باعث شد تا بیشتر سازمان‌ها ‌به این نتیجه دست یابند تا برای بقاء در بازار رقابت و کاهش بهای تمام شده خدمات خود می بایست شیوه ها و فرآیندهای داخل سازمانی خویش را بهبود بخشند و ضمن افزایش مستمر کیفیت، هزینه ها را به نحو قابل قبولی پایین آورند، برای دستیابی ‌به این هدف تجدید نظر در روش های حسابداری و مالی و استفاده از روش های جدید امری اجتناب ناپذیر بود، چون اتکاء به روش‌ها وتکنیکهای سنتی دیگر نمی توانست نیازهای آنان را برآورده کند، و این سازمان‌ها ناگزیر شدند تا در سیستم های حسابداری و بهای تمام شده خویش بازنگری کنند.

این نیاز مبرم از یک طرف و رشد و توسعه دیدگاه های جدید در زمینه حسابداری مدیریت از طرف دیگر، باعث ایجاد تحول در ارائه روش های نوین محاسبه بهای تمام شده گردید. اما توجه جدی محافل دانشگاهی و حرفه ای ‌به این موضوع در دهه ۱۹۸۰ بیشتر جلب گردید. این توجه عمدتاًً بر اثر پیدایش سه سازه اصلی بود: سازه اول تغییرات نوینی که در دنیا جهت معرفی تکنولوژی های مدرن، سیستم های اطلاعاتی هوشمند و مکانیزم های عملیاتی جدید رخ داده بود. سازه دوم، تغییرات فلسفه فکری مدیران سازمان‌ها بود، که جهت افزایش سودآوری، بجای افزایش قیمتهای خدمات خود به عامل کاهش هزینه ها توجه داشتند. عامل سوم تلاش محافل دانشگاهی و نویسندگان حسابداری مدیریت بود، که با توجه به تغییرات وسیع و لزوم استفاده از تکنولوژی های جدید، روش های نوین مدیریت هزینه و هزینه یابی را توسعه دادند. در این میان کوپر و کاپلان ((Kaplan & Cooper نسبت به دیگران تاثیر بسزایی در انعکاس نارساییهای سیستم حسابداری مدیریت داشتند. این نویسندگان معتقد بودند که استفاده از سیستم‌های سنتی نه تنها پاسخگوی احتیاجات مدیران نیست، بلکه استفاده از اطلاعات آن ها سبب گمراهی و عدم تصمیم گیری صحیح می شود. تلاش این نویسندگان منجر به پیدایش شیوه جدیدی در روش های مدیریت هزینه، تحت عنوان هزینه یابی بر مبنای فعالیت گردید(Turney,1997).

دیدگاه های سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت

از نظر مراحل تکامل و شکل گیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت و همچنین نوع اطلاعات مورد نیاز مدیران در تصمیم گیری ها دو دیدگاه کلی در رابطه با این سیستم مطرح شده است. یکی از این دیدگاه ها مدل مقدماتی سیستمABC است. هدف این دیدگاه فراهم کردن اطلاعات ‌در مورد هزینه فعالیت‌ها و فرآیندها است. دیدگاه دیگری که در این زمینه مطرح است، مدل دو بعدی ABC می‌باشد. هدف این دیدگاه علاوه بر فراهم کردن اطلاعات ‌در مورد هزینه فعالیت ها و فرآیندها، تهیه اطلاعات غیرمالی درباره فعالیت ها است. به دلیل اهمیت این موضوع و چگونگی رشد و توسعه سیستم ABC ، به تشریح این دو دیدگاه می پردازیم.

مدل مقدماتی سیستم ABC

مدل مقدماتیABC جهت فراهم آوردن اطلاعات بهای تمام شده محصولات و خدمات به کار گرفته شد. اما با توجه به قابلیت‌های مفیدی که این سیستم فراهم می کرد، در زمینه‌های دیگری از جمله کاربرد در تصمیم گیری های استراتژیک، تجزیه و تحلیل هزینه ها، سودآوری خدمات، بهبود فعالیت‌های سازمانی، مدیریت و اداره کردن فعالیت‌ها، و تعیین اولویت برای کاهش هزینه ها به کار گرفته شد.

کاربردهای گسترده سیستمABC در واقع ناشی از مزایایی بود، که این سیستم می‌توانست برای سازمان‌ها فراهم کند. علاوه بر موارد فوق استفاده کنندگان این سیستم به دنبال دستیابی به اطلاعات اساسی بودند تا با به کارگیری آن بتوانند فرآیندها را بهبود بخشند. گرچه سیستم مقدماتی ABC با فراهم کردن اطلاعات مفید و اساسی بسیاری از مشکلات مدیران را در تصمیم گیری ها حل نمود، اما به کارگیری این سیستم ‌نارسایی‌هایی نیز داشت که استفاده از آن را محدود می کرد، و آن تک کاربردی بودن این سیستم بود. یعنی اگر این سیستم برای هدف خاصی، مثلاً بهبود داخلی سازمان طراحی می گردید، نتایج آن برای دستیابی به سایر اهداف کاربردی نداشت. این موضوع تا حد زیادی کارایی مدل مقدماتیABC را محدود می کرد (Turney,1997).

محدودیت دیگر مدل مقدماتیABC، عدم ارائه اطلاعات مستقیم ‌در مورد هزینه ها و فعالیت‌ها، خصوصاًً ‌در مورد هزینه های سربار و چگونگی تسهیم این هزینه ها بود. از آنجا که در مدل مقدماتی ABC هزینه های سربار بر اساس حوزه های هزینه کلی تسهیم می‌شوند، ‌بنابرین‏ هزینه ها ‌بر اساس هر فعالیت به طور جداگانه تعریف و شناسایی نمی گردند و مستقیماً بر فعالیت‌ها تاثیر نمی گذارد. این مسئله، ضمن عدم ارائه اطلاعات ‌در مورد فعالیت‌ها، باعث خواهد شد که نتوان اطلاعات عملی درمورد بهبود عملکردها و نتایج را کسب کرد. این نقاط ضعف مدل مقدماتیABC منجر به ارائه دیدگاه دوبعدی این سیستم گردید.

مدل دو بعدی سیستم ABC

انتظار از سیستم ABC برای فراهم کردن اطلاعات عملیاتی ‌در مورد فعالیت‌ها منجر به پیدایش دیدگاه دیگری در این زمینه شد، که به نام مدل دو بعدی ABC مطرح گردید. این سیستم جهت فراهم کردن اطلاعات با هدف ایجاد یک فرایند بهبود دائمی برای فعالیت‌های داخل و خارج از سازمان طراحی گردید. این روش دارای دو دیدگاه اصلی است که عبارتند از:۱) دیدگاه تخصیص هزینه و۲)دیدگاه فرآیندی. در شکل شماره(۳-۱) این دو دیدگاه نشان داده شده است.

هدف هزینه

منابع سازمانی

فعالیت‌ها

مبنای هزینه

سنجش عملکرد

دیدگاه فرآیندی

دیدگاه تخصیص هزینه

شکل شماره (۲-۲) مدل دو بعدی سیستم ABC

منبع:(Turney, P ”Activity Based Costing” Kogan Page,1997)

دیدگاه تخصیص هزینه در مدل ABC