1. 1. – فرشید چاله چاله، اصول و مبانی پیشگیری از جرم، دادرسی، سال دوازدهم ، ۶۷(فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۷):ص ۴۶٫ ↑

1. 1. – محمود رجبی پور، راهبردهای پیشگیری از جرم: تعامل پلیس و دانش آموزان، ‌فصل‌نامه اجتماعی، سال پنجم ، ۳، ص ۱۷٫ ↑

   

1. 1. – شهرام ابراهیمی، جرم شناسی پیشگیری، چاپ اول، (تهران: میزان، زمستان۱۳۹۰)، ص۵۰٫ ↑

1. 1. – نفیسه متولی زاده نایینی ، پیشگیری رشد مدار- زود رس ، مطالعات پیشگیری از جرم، ۱ (بهار ۱۳۸۶): ص ۱۲۷ ↑

1. 1. – لیلا مدبر و دیگران، پیشگیری اجتماعی از جرایم زنان و دختران با تأکید بر نقش تعاملی پلیس زن در آن ، علوم اجتماعی : پلیس زن ، سال چهاردهم، ۱۳(پاییز ۱۳۸۸): ص ۱۰۸ ↑

1. 1. – علی بابا بیان و دیگران، نقش آموزش همگانی در پیشگیری از جرم، مطالعات پیشگیری از جرم ، سال هفتم، ۲۴(پاییز ۱۳۹۱): ص ۱۲٫ ↑

1. 1. – امیر حسن نیاز پور، پیشگیری از بزهکاری در قانون اساسی ایران و لایحه قانون پیشگیری از جرم ، مجله حقوقی دادگستری ، ۴۵(زمستان ۱۳۸۲): ص ۱۳۸٫ ↑

1. 1. – علی صغاری، مبانی پیشگیری از وقوع جرم ، مجله تحقیقات حقوقی ، ۳۳-۳۴ ( بهار ۱۳۸۰): ص ۲۹۲٫ ↑

1. 1. – ژرژ پیکا، پیشگیری از جرایم شهر نشینی ، عزیز طوسی، ماهنامه دادرسی، سال اول، ۲ (۱۳۷۶): ص ۶۵٫ ↑

1. 1. – . علی، صدارت، حقوق جزا و جرم شناسی، تهران،دانشگاه ملی، سال ۱۳۰۴ ↑

1. 1. -. مرتضی، محسنی، تاریخ تحولات حقوق جزاء ، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، صفحه ۱۰۰، سال ۱۳۵۳ ↑

1. 1. – . علی ، حجتی، کرمانی، درس‌هایی از مکتب اسلام ، صفحه ۳۰ ↑

1. 1. -. القانون الرومانی و تاریخ قانون، صفحه ۴۳ ↑

1. 1. – . منستکیو، روح القوانین، چاپ پنجم، صفحه ۳۱ ↑

1. 1. – . علی، صدارت، منبع پیشین ، صفحه ۴۷ ↑

1. 1. – . کتاب تورات، سفر خروج، باب ۲۲ ↑

1. 1. -. العقوبه فی الفقه الاسلامی ، صفحه ۱۰۲ ↑

1. 1. – . مرتضی محسنی، منبع پیشین، صفحه ۵۹- ۶۵ ↑

1. 1. – . محمدصالح، ولیدی، حقوق جزای اختصاصی، جلد اول، تهران، انتشارات امیرکبیر، صفحات ۱۵۷- ۱۵۴ سال ۷۱ ↑

1. 1. – . استانداری خراسان، منبع پیشین، صفحه ۱۴-۱۰ ↑

1. 1. – ر.ک. م بجنوردی القواعد الفقیهه ج ۲ ص ۱۸٫ ↑

1. 1. – قرآن کریم، سوره بقره ، ایه ۱۷۳ ↑

1. 1. – امینه جابر و دیگران، فروپاشی خانواده و آسیب شناسی آن، چاپ اول، (تهران: احسان، ۱۳۸۴)، ص ۸۸ ↑

1. 1. – محمد حسن حر عاملی، وسایل الشیعه، الثالثه، (قم:مؤسسه‌ آل البیت علیهم السلام لاحیا، التراث، ۱۴۱۶)، جلد ۲۳، حدیث ۲۷۸۷۸ ↑

1. 1. – مریم رضایی، مغبوضیت طلاق در اسلام، رواق اندیشه، ۳۰ (خرداد۱۳۸۳): ص ۱۰۸٫ ↑

1. 1. – نفیسه متولی نایینی، پیشین، ص ۱۲۹ ↑

1. 1. – حسین بستان نجفی، اسلام و جامعه شناسی خانواده ، چاپ دوم،(قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، پاییز ۱۳۸۵)، ص ۲۶۰٫ ↑

1. 1. – علیرضا حسنی، طلاق و اثرات روحی روانی آن بر کودکان و نوجوانان و نقش آن در گسترش بزه دیدگی ، دادرسی، ۴۸(اسفند ۱۳۸۳):ص ۲۶-۲۷ ↑

1. 1. – حسین بستانی نجفی، ص ۲۵۶٫ ↑

1. 1. – مهدی کی نیا، پژوهشی در عوامل اجتماعی طلاق، بی چا، (قم: مطبوعات دینی، ۱۳۷۳)، ۴۹۵٫ ↑

1. 1. – منصور بیرامی، خانواده و آسیب شناسی آن ، چاپ اول، (تهران: آیدین، ۱۳۸۷)، ص ۶۷٫ ↑

1. 1. – ادوار تایبر، بچه های طلاق، (توران دخت تمدن)، چاپ چهارم(تهران:خاتون، ۱۳۸۴)ص ۱۰۴و۱۰۵ ↑

1. 1. – منصور بیرامی، ص ۶۴و ۶۶٫ ↑

1. 1. – شهلا اعزازی، جامعه شناسی خانواده با تأکید بر نقش و ساختارو کارکرد خانواده در دوران معاصر، چاپ ششم، (تهران: روشنفکران و مطالعات زنان ، ۱۳۸۷) ، ص ۷۱٫ ↑

1. 1. – هوشنگ شامبیاتی، بزهکاری اطفال و نوجوانان ، چاپ سیزدهم، ( تهران: انتشارات مجد، آبان ۱۳۸۴)ص ۲۲۰و ۲۲۱ ↑

1. 1. – جان بالی ، پیشین، ص ۹ ↑

1. 1. – همان، ص ۲۵٫ ↑

1. 1. – محمد دشتی، پیشین، حکمت ۳۱۹، ص ۵۰۴٫ ↑

1. 1. – مرتضی مطهری، بیست گفتار، چاپ ششم ، (تهران، صدرا، بهار ۱۳۶۹)،ص ۷۶و۷۷٫ ↑

1. 1. – عبدالواحد آمدی، پیشین، حدیث۳، ص ۴۶۱٫ ↑

1. 1. – محمد ری شهری، میزان الحکمه، (حمید رضا شیخی)،چاپ دوم ، (قم، دار الحدیث۱۳۷۹)، ج ۱۰، حدیث۱۵۹۸۴،ص ۴۶۵۵ ↑

1. 1. – محمد باقر مجلسی، پیشین، ص ۲۴۶٫ ↑

1. 1. -anomic theory. ↑

1. 1. – رحمت الله صدیق سروستانی، آسیب شناسی اجتماعی، چاپ ششم، تهران:سمت، ۱۳۸۹، ص ۱۴۵٫ ↑

1. 1. – geneari strain theory. ↑

1. 1. – جرج ولد و دیگران، جرم شناسی نظری، علس شجاعی ف چاپ اول (تهران: انتشاراتسمت،زمستان۱۳۸۰)، ص ۲۳۹٫ ↑

1. 1. – شهلا معظمی، پیشین، ص ۳۱٫ ↑

1. 1. – معاونت پژوهش گروه راونشناسی، تقویت نظام خانواده و آسیب شناسی، بی چا، (قم: مؤسسه‌ آموزشی پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۶)، ص ۵۴٫ ↑

1. 1. – عفت سادات مهدی زاده،روانشناسی تربیتی، چاپ اول،(تهران: محیا، ۱۳۸۹)، ص ۴۶و۴۷٫ ↑

1. 1. – جرج ولد و دیگران، ص ۲۵۰ ↑

1. 1. – عافیه السادات موسوی، پیشین، ص ۶۴٫ ↑

1. 1. – جاوید صلاحی، بزهکاری اطفال و نوجوانان، چاپ هشتم، (تهران: انتشارات میزان، پاییز۱۳۸۹)، ص ۱۳۵٫ ↑

1. 1. – علی تاج دینی، پیشین، ص ۶۹٫ ↑

1. 1. – جاوید صلاحی، بزهکاری اطفالو نوجوان ، چاپ هشتم،(تهران: انتشارات میزان، پاییز۱۳۸۹)، ص۱۳۵٫ ↑

1. 1. – احمد بن اسحاق یعقوبی، تاریخ یعقوبی، بیچا،(محمد ابراهیم آیتی)،(تهران:بنگاه ترجمه و انتشارات کتاب،۱۳۴۳)، جلد۲،ص۳۲۰ ↑

1. 1. – ابراهیم امینی، آیین تربیت، چاپ شانزدهم،(قم: انتشارات اسلامی،پاییز ۱۳۷۶)،ص ۱۲۸٫ ↑

1. 1. – داود حسینی، پیشین ، ص ۸۳٫ ↑

1. 1. – عافیه السادات موسوی، ص ۶۷٫ ↑

1. 1. – داود حسینی، ص ۸۳و ۸۴٫ ↑

1. 1. -علی نقی فقیهی، پیشین، ص ۹۰٫ ↑

1. 1. – مجید رشید پور ، تربیت کودک از دیدگاه اسلام،چاپ پنجم، (تهران: انجمن اولیا و مربیان، پاییز ۱۳۷۴)، ص ۱۲۱٫ ↑

1. 1. – همان ، ص ۱۲۰٫ ↑

1. 1. – عبدالواحد آمدی، ص ۲۳۶٫ ↑

1. 1. – آنتون سیمونویچ ماکارنکو، گفتارهایی درباره تربیت فرزندان، چاپ نهم (تهران: چابخش، ۱۳۶۹)، ص ۲۰٫ ↑

1. 1. – همان، ص ۲۱-۲۳٫ ↑

1. 1. – محمود ارگانی بهبهانی، پیشین، ص ۱۹۳٫ ↑

1. 1. – حسن عمید، پیشین، ص ۴۶۴٫ ↑

1. 1. – جعفر لنگردی ، پیشین، ص ۱۳۸٫ ↑

1. 1. – احمد بهشتی، الام و حقوق کودک ، چاپ هفتم(قم: چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۷)، ص ۲۲۰٫ ↑

1. 1. – حسن بن فضل طبرسی، ص ۴۲۱٫ ↑

1. 1. – همان ، ص ۲۵۲٫ ↑

تحقیق حاضر به دنبال بررسی تاثیر رفاه فردی و ماکیا ولی گری بر قضاوت حسابرس است.با توجه به مطالب و با در نظرگرفتن موضوع این تحقیق مطالعه حاضر به دنبال ‌پاسخ‌گویی‌ ‌به این سوال است که رفاه فردی و ماکیاولی گری بر عملکرد قضاوت حسابرسان چگونه تاثیر می‌گذارد؟

۱-۳- اهمیت و ضرورت تحقیق

بحران‌های مالی واحد های اقتصادی و سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان و غیره می‌تواند لطمه های زیادی ‌به این واحد ها زده و خسارت فراوانی به ‌گروه‌های مختلف وارد نماید. وجود اطلاعات قابل اتکا و به موقع تا حدود زیادی می‌تواند از این صدمه ها جلو گیری کند که در اینجا نقش حسابرسان و قضاوت آنان به طور ملموسی احساس می شود. حسابرسی حرفه ای است که شباهت زیادی به قضاوت در دادگاه دارد.هم قاضی و هم حسابرس با ادعاهایی مواجه هستند، شواهد پشتوانه ادعاها را جمع‌ آوری و ارزیابی می‌کنند و نهایتاً بر اساس معیارهایی که در اختیار آن ها قرار داده شده نظر می‌دهند و قضاوت می‌کنند. هر دوی آن ها در اظهار نظر و قضاوت خود باید انصاف را رعایت کنند(ماتزوشرف^[۱]،۱۹۶۱).

در دنیای امروز، واحد حسابداری در هر سازمانی، به عنوان قلب سازمان محسوب می‌شود و از آنجایی که مسئولیت ثبت و نگهداری اطلاعات مالی و نیز تجزیه و تحلیل صورت های مالی به عهده حسابداران و مدیران مالی می‌باشد، لذا پرداختن به روحیات و انگیزه های آن ها و همچنین پیشرفت حرفه‌ای آن ها و اثرات پیشرفت حرفه‌ای از جمله رفاه مالی، رفاه ذهنی و رفاه جسمی و عوامل تأثیرگذار بر اشکال مختلف رفاه از اهمیت بالایی برخوردار است (دینر و همکاران^[۲]، ۲۰۰۳).

درایران اخیراً به لحاظ قانونی حسابرسی و لزوم انجام آن برای اغلب شرکت ها ضروری شده و با توجه به اینکه اداره امور مالیاتی و سایر استفاده کنندگان، به صورت های مالی حسابرسی شده اتکاء می نمایند، حساسیت نسبت به شفافیت و قابلیت اعتماد چنین گزارشاتی افزایش می‌یابد. این گزارش ها بر اساس استاندارد های حسابداری و حسابرسی و تحت قضاوت های حسابرسان تهیه می‌گردد، لذا با توجه به نقش مهم قضاوت حسابرس در این گزارش ها، بررسی و شناسایی عوامل مؤثر برچنین قضاوت هایی و نیز چگونگی تاثیر گذاری این عوامل می‌تواند ضرورت انجام پژوهش های علمی در این زمینه را تشدید می کند. تاکنون در رابطه با تاثیر متغیر های مختلف از قبیل تجربه و پیچیدگی موضوعات حسابرسی بر قضاوت حسابرس و استقلال حسابرسی و عوامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی و غیره تحقیقات گوناگونی انجام شده است ولی ‌در مورد تاثیر رفاه فردی و ماکیا ولی گری حسابرسان بر قضاوت آن ها تحقیقات زیادی صورت نگرفته است؛ از این جهت تحقیق پیش رو دارای اهمیت و ضرورت می‌باشد.

۱-۴- اهداف و ضرورت تحقیق

هرتحقیق به منظور دستیابی به اهداف ونتایج خاصی صورت می پذیرد ‌بنابرین‏ مهمترین اهدف تحقیق عبارت است از :

۱٫ بررسی تاثیر رفاه فردی بر قضاوت تخصصی حسابرس.

۲٫ بررسی تاثیر رفاه فردی بر قضاوت عمومی حسابرس.

۳٫ بررسی تاثیر رفاه فردی بر قضاوت حرفه ای حسابرس.

۴ بررسی تاثیر ماکیاولی گری بر قضاوت تخصصی حسابرس.

۵٫ بررسی تاثیر ماکیاولی گری بر قضاوت عمومی حسابرس.

۶٫ بررسی تاثیر ماکیاولی گری بر قضاوت حرفه ای حسابرس.

۱-۵- فرضیه های تحقیق

فرضیه حدسی است زیرکانه و علمی که باید به کمک وقایع (داده ها) مورد بررسی قرار گرفته و سپس تأیید یا رد گردد. به طورکلی فرضیه‌های زیر در رابطه با این تحقیق مطرح می‌باشند:

فرضیه ۱: رفاه فردی بر قضاوت حرفه ای حسابرس تاثیر می‌گذارد.

فرضیه ۲: ماکیا ولی گری بر قضاوت حرفه ای حسابرس تاثیر می‌گذارد.

فرضیه ۳: رفاه فردی بر قضاوت تخصصی حسابرس تاثیر می‌گذارد.

فرضیه ۴: ماکیا ولی گری بر قضاوت تخصصی حسابرس تاثیر می‌گذارد.

فرضیه ۵: رفاه فردی بر قضاوت عمومی حسابرس تاثیر می‌گذارد.

فرضیه ۶: ماکیا ولی گری بر قضاوت عمومی حسابرس تاثیر می‌گذارد.

۱-۶- مدل مفهومی تحقیق

مدل مفهومی تحقیق به شرح زیر است.

شکل ۱-۱- مدل مفهومی

قضاوت حسابرس

• • تخصصی

• • حرفه ای

• عمومی

ماکیاولی گری

رفاه فردی

۱-۷- قلمرو تحقیق

هر تحقیقی بایستی دارای محدوده مشخصی باشد تا محقق در طول تحقیق تمامی عوامل تأثیرگذار را مد نظر داشته باشد و روابط بین آن­ها را بسنجد و در شرایط متعارف تحقیق بتواند نتایج را بسط و توسعه دهد. در بحث قلمرو تحقیق، سه نوع قلمرو موضوعی، مکانی و زمانی مطرح می شود.

الف) قلمروموضوعی تحقیق:

این تحقیق در حوزه علم روانشناسی و حسابرسی قرار می‌گیرد.

ب) قلمرو مکانی تحقیق:

مؤسسه‌ های حسابرسی خصوصی در سراسر ایران به عنوان قلمرو مکانی تحقیق انتخاب شده است.

ج) قلمرو زمانی تحقیق:

قلمرو زمانی تحقیق از بازه ماه مرداد لغایت دی ماه ۱۳۹۳ می‌باشد.

۱-۸- روش تحقیق

روش تحقیق حاضر از این جهت که نتایج موردانتظار آن را می توان در فرایند ارتقاء بینش حسابرسان و ذینفعان به خدمت گرفت از نظر هدف از نوع کاربردی می‌باشد. در ضمن به لحاظ استراژی اجرا از نوع پیمایشی است زیرا از ابزار پرسشنامه استفاده شده است و از نظر روش نیز یک تحقیق همبستگی محسوب می شود.

۱-۹- جامعه و نمونه آماری

جامعه آماری عبارت است از کلیه جامعه عناصر و افرادی که در یک مقیاس جغرافیایی (جهانی یا منطقه ای) دارای یک یا چند صفت مشترک باشند(حافظ نیا، ۱۱۹،۱۳۹۱).

جامعه آماری این تحقیق شامل حسابرسان فعال در شرکت های حسابرسی و عضو سازمان حسابرسی می‌باشد.

نمونه عبارت است از مجموعه‌ای از نشانه ها که از یک قسمت‌، یک گروه یا جامعه‌ای بزرگتر انتخاب می‌شود.‌، به طوری‌که این مجموعه معرف کیفیت‌ها و ویژگی‌های آن قسمت،گروه یا جامعه بزرگ‌تر باشد(نادری و نراقی،۱۳۸۷).

به منظور تعیین حجم نمونه از فرمول زیر استفاده شده است .

n=90 = نشان دهنده حجم نمونه
= ۰٫۰۵ α = در صد خطای معیار ضریب اطمینان قابل قبول
s2 = 0.235 = واریانس نمونه ای به دست آمده از پرسشنامه پایلوت

d = 0.1 =درجه اطمینان یا دقت احتمالی مطلوب

۱-۱۰- ‌ابزار گردآوری داده ها

اطلاعات مربوط به تأیید یا رد فرضیات پژوهش، به روش می‌دانی جمع‌ آوری شده است. ابزار اندازه گیری داده های این تحقیق پرسشنامه است که شامل تعداد ۴۴ پرسش بوده و در دو بخش تنظیم شده است:

بخش اول:

در این بخش ۳۴ سوال ارائه شده که شامل: تعداد ۲۰ سوال مربوط به متغیر ماکیاولی گری، تعداد ۱۴ سوال مربوط به متغیر رفاه فردی می‌باشد.

بخش دوم:

در قانون مجازات اسلامی جدید مصوبه ۱/۲/۹۲ نیز تعریفی از جنین به عمل نیامده و صرفاً از مواد ۷۱۶ الی ۷۲۶^[۱۲] در خصوص دیه سقط جنین مراحل تکامل جنین توضیح داده شده است . ملاحظه می شود این مواد با توجه به نظر فقها مراحل تکامل جنین را ۶ قسمت تقسیم کرده و بر اساس آن دیه را مشخص می‌کند. این مراحل عبارتند از ۱- نطفه۲- علقه،که به صورت خون بسته است.۳- مضغه،که به صورت گوشت درآمده است.۴- مرحله ای که به صورت استخوان درآمده و هنوز گوشت نروییده است.۵- گوشت و استخوان بندی تمام شده ،ولی هنوز روح در آن پیدا نشده.۶- زمانی که روح در آن پیدا شده ،که البته تعریفی از نحوه دمیده شدن روح در جنین و زمان تشخیص آن هر چند که بسیار مهم بوده و مشخص کننده میزان مسئولیت در پرداخت دیه و مجازات می‌باشد به عمل نیامده است.

مبحث دوم :

شناخت حقوقی جنین

از هنگام لقاح بین تخمک و اسپرم و به وجود آمدن تخم چند سلولی حیات جنین آغاز می‌گردد،‌بنابرین‏ تولد تنها معیار و ملاک حیات انسان نمی باشد.

جنین رو به تکامل،بالقوه انسان کاملی است و طبعاً از لحظه لقاح دارای حقوقی می‌باشد.ولی چون اراده او تکامل نیافته است،تصور تکلیف بر عهده او میسر نمی باشد.

فلذا به لحاظ شخصیت انسانی ،احکام و حقوقی به آن مترتب است. در این خصوص به بررسی مقررات شرعی و قوانین مدنی و کیفری خواهیم پرداخت.

گفتار اول:

اهلیت جنین:

آیا جنین دارای اهلیت می‌باشد؟برای بررسی و بحث در خصوص آن باید به تفحص در خصوص اهلیت پرداخت .از نظر حقوقی اهلیت عبارت است از صلاحیتی که شخص برای برخورداری و اجرای حق دارد و این صلاحیت دارای دو چهره است:اهلیت تمتع یا اهلیت تملک و آن صلاحیتی است که شخص به موجب آن می‌تواند از حقوق مدنی بهره مند شود واهلیت تصرف یا استیفاء و آن صلاحیتی است که به موجب آن شخص قادر به اجرای حق است.

انسان از زمان انعقاد نطفه به شرط زنده متولد شدن تا هنگام مرگ اهلیت تمتع (برخورداری) از حقوق را دارد و برای اینکه انسان اهلیت تصرف (اجرای حق) داشته باشد،باید بالغ و عاقل و رشید باشد.

الف : اهلیت جنین در قوانین ایران

طبق م ۹۵۶ق. م: «اهلیت برای دارا بودن حقوق، با زنده متولد شدن انسان، شروع وبا مرگ تمام
می شود.»

طبق م۹۵۷ ق.م حمل از حقوق مدنی متمتع می‌گردد، مشروط بر اینکه زنده متولد شود طبق این دو ماده که فقط به بررسی قسمتی از اهلیت (اهلیت تمتع) پرداخته شده و دارا بودن حقوق (یعنی اهلیت تمتع) زنده متولد شدن را ملاک دانسته و مرگ را ملاک پایان یافتن اهلیت تمتع دانسته است، قانون‌گذار در م ۹۵۷ درصدد گسترش دامنه اهلیت تمتع بر آمده وحمل را نیز از اهلیت تمتع برخوردار دانسته ولی آن را مشروط به زنده متولد شدن دانسته، یعنی حمل از بدو پیدایش دارای اهلیت تمتع می‌باشد مشروط، بر اینکه زنده متولد شود.‌بنابرین‏ فرض، حمل از لحظه پیدایش دارای حقوق می‌باشد ولیکن اگر مرده متولد شود، مرگ او به صورت قهقرایی آثار اهلیت را که از بدو پیدایش حمل موجود بوده، از بین می‌برد .طبق ماده ۹۵۸ ق.م «هر انسان متمتع از حقوق مدنی خواهد بود، لیکن
نمی توان حقوق خود را اجرا کند ، مگر اینکه برای این امر اهلیت قانونی داشته باشد». قسمت اول این ماده ناظر به اهلیت تمتع یا تملک یعنی برخورداری از حق می‌باشد قسمت دو م ناظر به اهلیت استیفاء یا تصرف و یا اجرای حق می‌باشد، که قانون‌گذار آن را مشروط به داشتن اهلیت قانونی ‌کرده‌است.

حال باید دید برای اجرای حق چه شرایطی از نظر قانون لازم است .

طبق ماده ۱۲۰۷ ق .م اشخاص ذیل محجور و از تصرف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع هستند:

۱-صغار

۲-اشخاص غیر رشید

۳-مجانین

مشاهده می شود که در این ماده قانون‌گذار برای اهلیت استیفاء (تصرف) یا اجرای حق شرایطی در نظر گرفته است:۱- صغیر نباشد، یعنی بالغ باشد طبق تبصره ۱ ماده ۱۲۱۰ سن بلوغ در پسر ۱۵ سال تمام قمری و در دختر ۹ سال تمام قمری در نظر گرفته شده است، اما طبق تبصره ۲ همان ماده اموال صغیری که بالغ شده است، در صورتی می توان به او دادکه رشد او ثابت شده باشد، یعنی قانون شرط تصرف اموال را رشد قرار داده است. ماده ۱۲۱۰ قانون مدنی اصلاحی هشتم دیماه ۶۱ که علی القاعده رسیدن صغار به سن بلوغ را دلیل رشد قرار داده وخلاف آن را محتاج به اثبات دانسته، ناظر به دخالت آنان در هر نوع امور مربوط به خود می‌باشد، مگر ‌در مورد امور مالی که به حکم تبصره ۲ ماده مرقوم مستلزم اثبات رشد شده است .

به عبارت اخری صغیر پس از رسیدن به سن بلوغ و اثبات رشد می‌تواند نسبت به اموالی که از طریق انتقالات عهدی یاقهری قبل از اثبات رشد از این نوع مداخله ممنوع است .بر این اساس نصب قیم به منظور اداره امور مالی و استیفای حقوق ناشی از آن برای افراد فاقد ولی خاص پس از رسیدن به سن بلوغ وقبل از اثبات رشد هم ضروری است . ^[۱۳]

طبق ماده ۱۲۰۸ قانون مدنی ، غیر رشید کسی است که تصرفات او در اموال و حقوق مالی خود عقلایی نباشد. با جمع موارد مذکور، مشخص می‌گردد که جنین تنها از قسمتی از اهلیت به معنای بر خورداری از حقوق. ‌بنابرین‏ از قسمتی اهلیت که استیفاء یا اجرای حقوق می‌باشد، به دلیل موانع قانونی و طبیعی برخوردارنمی باشد. فلذا اهلیت جنین ناقص بوده و با رشد و تکامل او وعدم سفه و جنون تکمیل می‌گردد . ‌بنابرین‏ در قابلیت برخورداری حمل از حقوق مدنی شکی وجود ندارد ،لیکن این قابلیت به طور مشروط می‌باشد وبه علت فقد اراده، اهلیت استیفاء (اجرای) حق را ندارد و در صورت لزوم باید این حق از طریق اشخاص خاص (اولیای خاص و امین)^[۱۴] وتحت شرایط خاصی برای او صورت پذیرد.

ب: بررسی تطبیقی اهلیت جنین

در قوانین برخی از کشور ها مانند فرانسه ،اهلیت جنین منوط به زنده متولد شدن و قابلیت بقاء طفل بعد از تولد است. ‌بنابرین‏ طفل نارس که قبل از پایان مدت طبیعی حمل زنده بدنیا بیاید ولی قابلیت بقا را نداشته باشد و یا اگر طفل خارق الطبیعه باشد مثلاً بدون کبد باشد و مستقلاً قابلیت ادامه حیات را نداشته باشد دارای شخصیت حقوقی نیست.

طبق ماده اول قانون مدنی آلمان و ماده سی ویکم قانون مدتی سوئیس قابلیت بقاء پس از تولد را شرط دارا شدن اهلیت و شخصیت برای طفل قرار نداده اند و حتی اگر نارس و خارق الطبیعه وناقص الخلقه هم باشد و یا یک لحظه بعد از تولد بمیرد کشف می شود که از زمان انعقاد نطفه دارای اهلیت بوده است.

«قریش چه گمان می‌کند؟ به خدا سوگند در راه دین خدا که مرا به آن مبعوث فرموده، آن‌قدر می‌جنگم تا خدا من را پیروز گرداند و یا اینکه جان خود را بر سر این کار گذارم و از میان بروم.»^[۹۴]

تهدیدهای پیامبر نشانگر آن است که اگر چه استراتژی ایشان برقراری صلح بود، اما تهدید به جنگ به عنوان یک تاکتیک ارزنده در جهت استراتژی صلح به کار گرفته می‌شد و پیامبر از آن به عنوان وسیله‌ای مؤثر استفاده می‌نمود.

رویکرد قرآن به جایگاه سیاست خارجی

طرح اصول سیاست ‏خارجی اسلام از منظر قرآن، مستلزم آن است که رابطه‌ دین و سیاست مفروض انگاشته شود. در چارچوب اندیشه جدایی دین و سیاست، زمینه‏ای برای طرح این بحث‏ نخواهد ماند. سیاست ‏خارجی، یکی از بخش‏های اساسی سیاست در معنای کلان آن است؛ ‌بنابرین‏ اگر دین در مسائل سیاسی اندیشه نموده، طبیعتا در مسائل سیاست ‏خارجی نیز اندیشیده است. سیاست ‏خارجی، مجموعه‏ای از مسائل سیاسی مرتبط به حوزه خارجی است و از دو بخش نسبتا ثابت و متغیر برخوردار می‏ باشد. قسمت ثابت آن، بیانگر چارچوب کلی سیاست گذاری خارجی است که خط مشی‏ها و استراتژی‏های سیاست‏ خارجی در درون آن تنظیم می‏ گردد; این بخش، عمدتاً مبتنی بر آموزه‏های نظری و نظام ارزشی و ایدئولوژی حاکم است. عناصر متغیر سیاست ‏خارجی ناظر به خط مشی‏هایی است که متناسب با اوضاع تنظیم و تدوین می‏گردند.

اسلام دو بخش ثابت و متغیر دارد: ثابت آن ناظر به اصول کلی رفتار دینداران است و در طول زمان ماندگاری دارد؛ اما جنبه متغیر آن از عرف و ضرورت‏های زمانه تاثیر می‏ گیرد. بخش متغیر سیاست ‏خارجی ‌به این جنبه برمی‏گردد؛ زیرا در شرایط و مقتضیات زمانه تغییر مشی می‏ دهد; ‌بنابرین‏، اندیشه دینی ‌در مورد مسائل سیاسی و مدیریت اجتماعی، در حیطه طرح کلیات و اصول محدود می‏ گردد. مسائل روابط بین الملل و سیاست ‏خارجی به شکل امروزی و در قالب یک سیستم آکادمیک و منسجم، محصول قرون اخیر به خصوص دوره‌ پس از جنگ جهانی دوم است; ولی برخی مسائل آن، نظیر روابط خارجی و مسائل جنگ و صلح به قدمت تاریخ بشر سابقه دارد. چنین نگرشی، طرح بحث‏ سیاست‏خارجی اسلامی را تبیین می ‏کند؛ زیرا به گفته‌ «هالستی‏» اگر یکی از مهم‏ترین مسائل روابط بین‌الملل را مطالعه‌ دو پدیده جنگ و صلح بدانیم، مطالعه‌ مسائل جهانی به دوره های پیش از میلاد باز می‏ گردد و اثر تاریخی «توسیدید» پیرامون جنگ‏های «پلوپونز» از قدیمی‏ترین متون این رشته محسوب می‏ گردد.^[۹۵]

با توجه به نکات مذکور، می‏توان از اصول سیاست ‏خارجی اسلام در قرآن یاد کرد. این اصول ناظر به چارچوب کلان رفتار خارجی دولت اسلامی است و روابط خارجی مسلمانان با جوامع غیراسلامی را تنظیم می ‏کند. قرآن کریم دارای مسائل اعتقادی، اجتماعی و سیاسی است و از برخی آیات آن می‏توان اصول سیاست ‏خارجی اسلام را استخراج کرد.

اصول سیاست ‏خارجی اسلام

همان‏گونه که اشاره شد، مقصود از اصول سیاست ‏خارجی، مجموعه‏ای از آموزه‏های دینی است که چارچوب کلان سیاست ‏خارجی دولت اسلامی را شکل می‏ دهد. این مجموعه از خصلت ماندگاری برخوردار است و از نظر تفسیری بر دیگر مسائل سیاست ‏خارجی حکومت دارد. یکی از پژوهشگران مسلمان در تعریف اصول سیاست ‏خارجی می‏گوید: «مقصود از اصول سیاست‏خارجی، مبادی و اساس روابط خارجی دولت اسلامی است که منابع دینی، آن ها را به عنوان چارچوب تنظیم روابط خارجی مطرح می ‏کند.»^[۹۶]

با عنایت ‏به تعریف مذبور، می‏توان این اصول را از مجموع آیات قرآنی ناظر به روابط خارجی به دست آورده و در محورهای زیر مطرح کرد:

۱ـ اصل توحید؛

۲ـ اصل ولاء؛

۳ـ اصل دعوت و جهاد;

۴ـ اصل عدالت؛

۵ـ اصل ظلم ستیزی و نفی سلطه‌ی کافران;

۶ـ اصل عزت اسلامی و سیادت دینی;

۷ـ اصل پای‏بندی به پیمان‌های سیاسی.

البته برخی پژوهشگران در کنار اصول مذبور، عناوین دیگری مانند: تولی و تبری، تالیف قلوب‏ و امر به معروف‏ را نیز مطرح کرده ‏اند؛ اما به نظرمی رسد اصول هفت‌گانه‌ی فوق، این عناوین را نیز دربر می‏ گیرد و به ذکر مجزای آن ها نیازی نیست. درباره‌ تالیف قلوب گفتنی است هر چند از آن در ذیل اصول سیاست ‏خارجی اسلام بحث کرده ‏اند، اما از فلسفه تشریع این حکم و موارد اعمال آن می‏توان استظهار نمود که تالیف قلوب، بیشتر با ابزارهای سیاست ‏خارجی همخوانی دارد تا اصول؛ چون تالیف قلوب با آنچه امروزه ذیل ابزارهای اقتصادی سیاست ‏خارجی و کمک‏های بشر دوستانه مطرح می‏ گردد، شباهت‏بیشتری دارد. در واقع دولت اسلامی برای جلب جوامع غیرمسلمان یا کاهش خصومت‏ها، از سهم مؤلفه القلوب‏ استفاده می ‏کند. برای مثال پیامبر اسلام در جنگ طائف به اشراف و بزرگانی که تازه اسلام آورده بودند یا مشرکانی که به وی یاری رسانیده بودند، از سهم مؤلفه القلوب بخشید تا نظر آنان و قبایل‌شان را به اسلام جلب کند.^[۹۷]

۱ـ اصل توحید

محور آنچه قرآن مردمان را بدان خوانده، یک اصل بیش نیست؛ اصل ایمان به خدا ـ رب العالمین ـ و اینکه هیچ کس و هیچ چیز را جز او، خدای خود نخوانید. رب العالمین اوست و هر کس خدا را پروردگار جهان بداند، در او بیمی نیست. ایمان به رب العالمین، اعتقادی ‌بر اساس فطرت است؛ لذا تا جهان باقی است، این اصل دگرگون نخواهد شد. پس دین، نژادی، محلی یا فصلی نیست؛ از این رو، اسلام نه از آنِ عرب است و نه از آن عجم.

توحید، سنگ بنای ساختمانی است که پیامبران و پیامبر اسلام در کار ساختنش بوده‌اند. آنگاه که پیامبر دعوت را به عنوان استراتژی انتخاب می‌نمود، از توحید شروع کرد. همچنین در ابتدای اکثر نامه‌های پیامبر که دعوت سران کشورها نوشته شده، این معنا به روشنی دیده می‌شود. جملاتی مانند: سلام علی من اتبع الهدی و آمن بالله و رسوله و شهد ان لا اله الا الله وحده لاشریک له لم یتخذ صاحبه و لا ولداً. (درود بر کسی که از هدایت پیروی کند و به خدا و رسول او بگرود و گواهی دهد خدایی جز پروردگار یکتا وجود ندارد خدایی که نه او را شریک است و نه همسر و نه فرزند.)

همچنین پیامبر در اکثر نامه‌هایی که به سران مسیحی می‌نویسد، ‌به این آیه شریفه اشاره می‌فرماید: «یَا أَهْلَ الْکِتَابِ تَعَالَوْاْ إِلی‏ کَلِمَهٍ سَوَاءِ بَیْنَنَا وَ بَیْنَکمُ‏ْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَ لانُشرِْکَ بِهِ شَیًْئا وَ لایَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِّن دُونِ الله‏… ای اهل کتاب! بیایید از آن موضوعی که پذیرفته ما و شما است پیروی کنیم: آنکه جز خدای را نپرستیم و هیچ چیز را شریک او نسازیم و بعضی از ما بعضی دیگر را بجز خدا به پرستش نگیرد…» (آل عمران/۶۴)

از آن جایی که وظیفه اصلی پیامبر، دعوت به یکتاپرستی بود، از این رو توحید از مهم‌ترین مبانی سیاست خارجی قرآن به شمار می‌رود.

۲ـ اصل ولاء

۸/۶۴۷/۱۸۱۰۰

دیپلم

فوق دیپلم

فوق لیسانس

شکل ۴-۴: نمودار وضعیت سطح تحصیلات

۴-۲-۱-۵- وضعیت سابقه کاری

بر اساس نتایج به دست آمده در جدول (۴-۵) ملاحظه می شود که میانگین سابقه کاری مدیران و کارکنان شعب شمالغرب بانک سرمایه در حدود ۱۰ سال می‌باشد. مدیران و کارکنان شعب شمالغرب بانک سرمایه دارای حداقل ۳ و حداکثر ۴۱ سال سابقه کاری می‌باشند.

جدول ۴-۵: توزیع وضعیت سابقه کاری

متغیر

تعداد

میانگین

حداقل

حداکثر

سابقه (سال)

۹۱

۹۸/۹

۳

۴۱

شکل ۴-۵: نمودار وضعیت سابقه کاری

۴-۲-۱-۶- وضعیت سمت

نتایج توصیف آماری حاصل درباره­ متغیرسمت مدیران و کارکنان شعب شمالغرب بانک سرمایه حاکی از آن است که در مجموع همه ۹۱ نفر نوع سمت خود را ارائه داده ­اند. در این میان ۲/۱۳ درصد (۱۲نفر) دارای پست ریاست بانک هستند، ۱/۱۲ درصد (۱۱نفر) دارای پست معاونت، ۷/۷۴ درصد (۶۸نفر) دارای سمت کارمندی می­باشند. جدول ۴-۶توزیع پاسخگویان را برحسب پست و مسئولیت وشکل ۴- ۶نمودارمیله­ای سمت مدیران و کارکنان شعب شمالغرب بانک سرمایه پاسخگوی آن را نشان می­دهد.

جدول ۴- ۶ : توزیع وضعیت سمت

وضعیت سمت

وضعیت

فراوانی

درصد

رئیس بانک

۱۲

۲/۱۳

معاون بانک

۱۱

۱/۱۲

کارمند

۶۸

۷/۷۴

کل
۹۱
۱۰۰

شکل ۴-۶: نمودار وضعیت سمت

۴-۲-۱-۷ -آمارهای توصیفی متغیرهای تحقیق

۴-۲-۱-۷-۱- آمارهای توصیفی مزیت رقابتی و مؤلفه های آن

این متغیر از ترکیب ۱۷ سوال اندازه گیری شده، در سطح اندازه گیری رتبه ای به دست آمده است. جدول توزیع پراکندگی (۴-۷) میانگین مزیت رقابتی از نظر پاسخگویان را ۷/۳ نشان می‌دهد که با استناد به میزان شاخص میانه(۶/۳)، این متغیر در سطح متوسطی ارزیابی شده است. همچنین وضعیت مؤلفه های مزیت رقابتی در جدول (۴-۸) آمده است.

جدول ۴-۷ : توزیع وضعیت مزیت رقابتی

متغیر
تعداد
میانگین
واریانس
میانه
حداقل
حداکثر
مزیت رقابتی
۹۱
۷/۳
۳۶/۰
۶/۳
۴۷/۲
۵

جدول ۴-۸ توزیع وضعیت مؤلفه های مزیت رقابتی

متغیر

مؤلفه ها

میانگین

واریانس

حداقل

حداکثر

مزیت رقابتی

مزیت مشهود

۷/۳

۵۶/۰

۲/۲

۵

مزیت پایدار

۸/۳

۵۵/۰

۳/۲

۵

مزیت پویا

۷/۳

۶۲/۰

۷/۱

۵

مزیت متجانس

۷/۳

۲۵/۰

۷/۲

۷/۴

مزیت مرکب

۶/۳

۴۶/۰

۲/۲

۵

۴-۲-۱-۷-۲- آمارهای توصیفی مدیریت ارتباط با مشتری

این متغیر از ترکیب ۱۴ سوال اندازه گیری شده، در سطح اندازه گیری رتبه ای به دست آمده است. جدول توزیع پراکندگی (۴-۹) میانگین مدیریت ارتباط با مشتری را ۴/۳ نشان می‌دهد که با استناد به میزان شاخص میانه (۴/۳)، وضعیت این متغیر در سطح متوسطی ارزیابی شده است.همچنین وضعیت مؤلفه های مزیت رقابتی در جدول (۴-۱۰) آمده است.

جدول ۴-۹: توزیع وضعیت مدیریت ارتباط با مشتری

متغیر
تعداد
میانگین
واریانس
میانه
حداقل
حداکثر
مدیریت ارتباط با مشتری
۹۱
۴/۳
۳۸/۰
۴/۳
۵/۱
۶/۴

جدول ۴-۱۰: توزیع وضعیت مؤلفه های مدیریت ارتباط با مشتری

متغیر

مؤلفه ها

میانگین

واریانس

حداقل

حداکثر

مدیریت ارتباط با مشتری

جلب، حفظ و گسترش روابط با مشتری

۳۳/۳

۵۹/۰

۱

۵

زیر ساختاری

۲۸/۳

۷۵/۰

۱

۵

مشتری گرایی

۵۲/۳

۳۹/۰

۲

۵

۴-۲-۱-۷-۳- آمارهای توصیفی ارزیابی شایستگی

این متغیر از ترکیب ۱۰ سوال اندازه گیری شده، در سطح اندازه گیری رتبه ای به دست آمده است. جدول توزیع پراکندگی (۴-۱۱) میانگین ارزیابی شایستگی را ۷/۳ نشان می‌دهد که با استناد به میزان شاخص میانه (۸/۳)، وضعیت این متغیر در سطح متوسطی ارزیابی شده است.همچنین وضعیت مؤلفه های ارزیابی شایستگی در جدول (۴-۱۲) آمده است.

جدول ۴-۱۱: توزیع وضعیت ارزیابی شایستگی

متغیر
تعداد
میانگین
واریانس
میانه
حداقل
حداکثر
ارزیابی شایستگی اجتماعی
۹۱
۷/۳
۳۲/۰
۸/۳
۶/۲
۵

جدول ۴-۱۲: توزیع وضعیت مؤلفه های ارزیابی شایستگی

متغیر

مؤلفه ها

میانگین

واریانس

حداقل

حداکثر

ارزیابی شایستگی اجتماعی

مهارت های ارتباطی، کاری، رهبری و حرفه ای

۰۳/۴

۲۵/۰

۲/۳

۶/۴

فعالیت های تیمی

۹۹/۳

۳۹/۰

۳/۳

۵

تصمیم گیری و به کارگیری قابلیت

۳۶/۴

۳۱/۰

۳

۵

۴-۲-۱-۸ – نتایج آزمون نرمال بودن توزیع مشاهدات

برای تعیین نوع آزمون مورد استفاده برای تحلیل فرضیه‌ها و ورود به آزمون های پارامتریک و یا ناپارامتریک، از آزمون های توزیع نرمال کولموگروف-اسمیرنوف^[۵۷] به همراه آزمون شاپیرو-ویلک^[۵۸] استفاده شده است. در این آزمون، چنانچه سطح معنی داری به دست آمده بیشتر از ۰۵/۰ باشد، در این صورت داده های تحقیق دارای توزیع نرمال بوده، لذا از آزمون های پارامتریک استفاده خواهد شد و بالعکس.